2. Öneriler

1. Sınai İşbirliği ve yatırım

Avrupa-Akdeniz Ortaklığı ile Türkiye zaten bölgesel aktivitelerin içindedir; bu aktivitelere firmalararası işbirliğine yönelik programlar (Med-Partnership ve Med-Interprise) ve biri yasal ve idari çerçevede, diğeri ise sınai gelişme çerçevesinde olmak üzere Avrupa-Akdeniz sinai işbirliğine yönelik Brüksel Deklarasyonunun (Mayıs 1996) sonucu olarak oluşturulan iki çalışma grubu da dahildir.

Bu başlık altında planlanan bölgesel aktivitelere iki taraflı aktiviteler de eklenebilir. Sinai işbirliğinin iki taraflı olarak geliştirilmesine yönelik bu aktiviteler 1998 yılı için planlanmış durumdadır {bunlara AB-Türkiye İş Seminerleri (Business Seminar) ve AB-Türkiye İş Ortaklığı programları (Business Partnership) da dahildir}.

Yılın ilk yarısında, Türkiye ile sanayisinin tek pazardan azami yarar sağlayabilmesine ve rekabet gücünü artırmasına yardımcı olmak açısından, aşağıdaki aktivitelerden elde edeceği avantaj ve olanaklar konusunda görüşme yapılacaktır:

• Tek pazara katılım; gerekli belgelendirme ve kalite kontrol mekanizmalarının (laboratuvar ve ağlar) oluşturulmasına yardım, aynı amaç için teknik yardımda bulunmak, firmalar için pilot uygulama programları geliştirmek (bireysel ya da gruplar halinde);
• Yenilikler ve bilgi teknolojisi; teknoloji transferi, denenmiş uygulamalar konusunda bilgi alış verişi, teknoloji transferi merkezleri ve ağlarının oluşturulması için teknik yardım, firmalar için teknoloji uygulama projeleri (bireysel ya da gruplar halinde);
• Özel sektörün geliştirilmesi için yardım; sanayinin çeşitlendirilmesi konusunda projelerin geliştirilmesi için gerekli uzman hizmetleri, şirketlerin kurulması, mali çevrenin iyileştirilmesi, girişimcilerin eğitilmesi ve işbirliği için teşvik edilmeleri.

1. Tarım

Pazara tercihli giriş konusunda karşılıklı olarak iyileştirme sağlamak amacıyla yapılacak yeni görüşmeler ancak 1998 yılının ikinci yarısında başlatılabilir. Bu görüşmeler verilen karşılıklı tavizler ile gümrük vergilerinin dondurulması arasında bir denge oluşturmayı hedeflemelidir.

Bununla birlikte, tarım ürünlerinde serbest dolaşımın sağlanması amacıyla Ortak Tarım Politikası (OTP) tedbirlerine uyum açısından, Türkiye’nin tarım politikasında gerekli düzenlemeleri yapması gerekmektedir. Bu konu zaten Avrupa Birliği ile Türkiye tarafından Ankara Anlaşması ve Gümrük Birliği Kararı ile amaç edinilmiştir. 15 Temmuz 1997 tarihli Bildirim ile, Türkiye’ye ülkenin tarımsal yapısını ve bu alanda pek fazla bir gelişme kaydedilmediğini dikkate alarak, Topluluk müktesebatını kendi hukuk düzenine dahil etmesinin teşvik edilmesi önerisinde bulunulmuştur. Bu amaç doğrultusunda Komisyon Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleri (MDAÜ) için kullanılan yaklaşımdan esinlenerek üç aşamalı bir süreç önermiştir.

Birinci aşamada, Komisyon Türk makamlarına yönetim için gerekli tüm araçlar ve kurumlara ilişkin ayrıntılar ile birlikte, pazar organizasyonunun değişik yönleri ile sağlık ile ilgili başlıca yasal düzenlemelerin envanterini verecektir. Türkiye ise bu bağlamda Komisyona Türk tarım politikasını anlamaya yönelik ayrıntılar sunmak durumunda olacaktır.

İkinci aşama, OTP’nin çeşitli veçheleri ve sektörleri ile Türk tarım politikasının derinlemesine tartışılmasını kapsayacaktır.

Üçüncü aşama ise değişik sektörler bazında OTP ve Türk tarım politikası arasındaki farklılıkların bir özetinin çıkarılmasını kapsayacaktır.

Bu sürecin sonunda, Türkiye’nin Komisyona Topluluk müktesebatının kabulü için izleyeceği çalışma programını sunması istenecektir.

Sürecin birinci aşamasına 1998 yılının ikinci yarısında başlanabilir. Bilgi alış verişine başlanıldıktan sonra, ayrıntılı tartışma oturumlarına geçilecektir.

Topluluğun sağlayacağı mali ve teknik yardım, Türk tarımının yeniden yapılanması ve ülke tarım politikasının OTP’ye uyumu çalışmaları için çok önemli bir unsurdur. Bu bağlamda, Türkiye Komisyona öncelikli tedbirleri içeren bir liste sunmalıdır. Ancak, böyle bir liste üzerinde görüşüldükten sonra bir teknik yardım programı hazırlanabilir.
 

2. Hizmetler

Komisyon, 15 Temmuz tarihli bildirimin genel hedefleri ile Konseyde yapılan görüşmelere dayanarak, bu alanda Türk makamları ile Mart 1998’de istikşafi görüşmelere başlamak arzusundadır. Bu konuda hazırlanacak müzakere taslakları yılın ikinci yarısında Konsey’e sunulabilir.
 

3. Gümrük Birliğinin kapsamının genişletilmesi

Topluluk, EFTA ve MDAÜ arasında dolaşımda bulunan sınai ürünlerdeki menşe kümülasyon sistemine Türkiye’nin dahil edilmesi konusunda Komisyonun düşüncesi şu şekildedir:

• 1998 yılında Komisyon ortak ülkelerle (gümrük alt komiteleri, gümrük idarelerinin genel müdürleri, Ortaklık Komiteleri) yapacağı toplantıları fırsat bilerek, kendilerinden Türk makamlarının Gümrük Birliği Kararı doğrultusunda bir yükümlülüğü olan serbest ticaret anlaşması akdetme girişimlerine olumlu yanıt vermeleri talebinde bulunacaktır;
• 1998 yılının ortalarına doğru ise Komisyon, Türkiye’yi kümülasyon sistemine dahil etmek amacıyla, Avrupa Topluluğu ile sisteme dahil ülkeler arasında yapılan anlaşmalarda yer alan menşe protokollerinde Türkiye’yi de içerecek şekilde değişiklik yapmaya yönelik öneriler hazırlayacaktır (toplam on dört adet);

4.2. Türkiye’nin Avrupa transit düzenlemelerine katılımının desteklenmesi

• Gümrük Birliği ile bağlantılı olup, henüz yakın işbirliğinin kapsamadığı alanlarda, Komisyon’un uygun birimleri ile Türk tarafını bir araya getiren gayrı resmi gruplar oluşturulur. Söz konusu gruplar, Türkiye tarafından kaydedilen gelişmeleri gözden geçirecek ve uygulamaya ivme kazandırmaya dönük bir çerçeve belirler. 1998’in ilk yarısında, Türkiye’nin kabul ettiği 2/97 sayılı Ortaklık Konseyi Kararında bahsedilen teknik mevzuat ile ilgili gruplar kurulabilir.
• Yaklaştırma çalışmalarının tamamlandığı durumlarda, Türk tarafı, Türk sistemine dahil edilen Topluluk düzenlemelerinin uygulama detaylarını ve bunların ekonomik birimler üzerindeki muhtemel etkilerini görüşmek üzere ülke genelinde seminerler düzenlenmesini talep edebilir. Bu seminerlere, Türk kamu kurum ve kuruluşlarından temsilciler ile Türk ticaret derneklerinden temsilciler katılırlar.
• Türkiye’nin talebi üzerine, mevzuatın uygulanmasından sorumlu kamu kuruluşları uzmanları için Komisyon’da gerekli durumlarda ve zamanlarda eğitim kursları düzenlenebilir.
• Benzer faaliyetler, Türk tarafının talebi üzerine (örneğin, fikri, sınai ve ticari mülkiyetin korunmasına dair bir teknik yardım programı gibi) Komisyon tarafından incelenebilir.