Köln Zirvesi

Almanya’nın Köln kentinde 3-4 Haziran 1999 tarihinde yapılan AB hükümet başkanları zirvesinde, Avrupa Ortak Savunma Birliğinin temeli atıldı.

Köln Zirvesinde, Batı Avrupa Birliğinin (BAB) 2000 yılına kadar AB ile bütünleşmesine karar verildi. AB15 ülkeleri ile tarafsız statüye sahip Avusturya, İsveç Finlandiya ve İrlanda tarafından alınan “Avrupa Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası” kararıyla, NATO’nun Avrupa ayağı olan BAB’ın AB ile 2000 yılına kadar kaynaştırılması ve bütünleştirilmesi beklenmektedir. Bu kararın yegâne hedefinin AB’nin ABD’nin yardımı olmadan, NATO’nun imkanlarıyla Avrupa’da barışı koruyucu tedbirleri alacak duruma getirilmesi olduğu belirtilmiştir. Konu ile ilgili olarak yapılan açıklamada, BAB içinde tarafsız olan ya da Türkiye gibi ortak üye statüsünde bulunan, ancak NATO üyesi olup AB üyesi olmayan ülkelerin, bu ortak savunma sisteminde mümkün olan en üst düzey katılımlarını sağlamak için tatmin edici düzenlemelerin yapılacağı ifade edilmiştir. (1)

İlki 1979 yılında, 9 ülkenin katılımı ile yapılan AB Parlamentosu seçimlerinin beşincisi 10-13 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Toplam 297 milyon nüfusa sahip olan 15 AB ülkesi, 626 vekilini seçmiştir.

Nüfus sayısı dikkate alınırsa, en fazla koltuğa sahip ülkelerin başında, 99 vekil ile Almanya gelmektedir. Almanya’yı 87 koltuk ile İtalya, 65 koltuk ile İspanya, 31 koltuk ile Hollanda, 25’er koltuk ile Danimarka ve Finlandiya, 15 koltuk ile İrlanda, 6 koltuk ile Lüksemburg takip etmektedir.

Alınan sonuçlara göre, bundan böyle AP’de en büyük siyasi grubu, 626 koltuktan 225’ini kazanan muhafazakarlar oluşturacaktır. Sosyal Demokratlar ise ilk kez ancak ikinci sırayı alabilmiştir.

Tüm Avrupa çapında seçimlere katılım % 43’lük bir oran ile rekor düzeyde düşük olmuştur. Örneğin 0000İngiltere’de halkın dörtte birinden daha az bir kitle oy kullanmıştır. 1999 AP seçimlerine şu partiler katılmıştır: (2)

PSE : Group of the Party of European Socialists - Avrupa Sosyal Demokratlar Grubu
PPE : Group of the European People's Party - Avrupa Halk Partisi Grubu
ELDR : Group of the European Liberal, Democrat and Reform Party - Avrupa Liberal,
             Demokrat ve Reform  Partisi Grubu
UPE : Group of Union for Europe - Avrupa için Birlik Grubu
GUE/NLG : Confederal Group of the European United Left/Nordic Green Left -Konfedere
            Avrupa Birleşik Sol Grubu/Kuzeyli Yeşil Sol
V : The Green Group in the European Party - AP Yeşiller Grubu
ARE : Group of the European Radical Alliance - Avrupa Radikal İttifak Grubu
I-EDN : Group of the Independents for a Europe of Nations - Milletler Avrupası için Bağımsızlık Grubu
NI : Non-attached - Bağımsızlar

Finlandiya, 1 Temmuz 1999 tarihi itibarıyla  Almanya’dan dönem başkanlığını devralmıştır.

Finlandiya yetkililerine göre, Finlandiya, gerek Avrupa Birliğinde, gerekse tüm Avrupa’da büyük değişikliklerin meydana geldiği bir dönemde başkan olmuştur.

Yeni dönem başkanının ifadesine göre, AB büyük sorunlarla karşı karşıyadır ve ancak, Konsey, Komisyon ve Parlamentonun sıkı işbirliği içinde calışması ileve kamu oyunun desteğini alarak bu sorunları çözebilecektir. Ancak, yeni dönem başkanı, bu sorunları çözmekteki kararlılıklarının, Birliği güçlendireceğini ve vatandaşlarının öz güvenini daha da artıracağına inandığını vurgulamıştır. Yeni dönem başkanı  şöyle devam etmiştir “ Yeni bin yıla, AB’nin geleceğe yönelik işlevi ve önceliklerini kesin bir şekilde tanımlamış olarak girmeliyiz. Bu tanım ise Helsinki Avrupa Konseyi Zirvesinde açıklanacak olan ‘Bin Yıl Deklarasyonu’(‘Millennium Declaration) ile ifade edilebilir”.

Finlandiya Dönem Başkanlığı, hedefledikleri öncelikleri,

Küresel boyutta etkin ve etken bir Birlik;
Genişleyen bir Birlik;
Şeffaf ve randımanlı bir Birlik;
İstikrarlı, rekabetçi ve istihdam yaratıcı bir ekonomi;
Bilgiye dayalı bir toplum;
Sosyal ve Ekolojik sorumluluk ;
Özgürlük, güven ve adalet ortamı olarak sıralamıştır. (3)

Yeni Komisyon Üyeleri

Yeni Komisyon Başkanı, Romano Prodi, 9.Temmuz1999 tarihinde, beş bayan ve on beş erkek üyeden oluşan yeni ekibini tanıttı. Başkan Prodi’ye vekalet etmek üzere ise başkan yardımcısı olarak  muhafazakar olarak tanınan İspanyol Loyola de Palacio ve İngiliz Sosyal demokrat Neil Kinnock seçilmiştir.

Başkan Prodi, yeni Komisyonun, Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanacağına inandığını ve ekibinin nitelik açısından son derece dengeli ve siyasi tecrübe ve yeterlilik açısından ise birçok ulusal hükümetten daha nitelikli olduğuna inandığını belirtmiştir.

Yeni Komisyon Üyeleri:

Almanya:

Günter Verheugen (54), genişlemeden sorumlu;

Michaela Schreyer (47), AB bütçesinden sorumlu;

Fransa:

Michel Barnier (48), bölgesel politikalardan sorumlu;

Pascal Lamy (52), dış ticaretten sorumlu;

İngiltere:

Neil Kinnock (57), eski dönem Komisyon üyesi, Komisyon Başkan yardımcısı, kurumların reformundan sorumlu;

Chris Patten (55), dış işlerinden sorumlu;

İtalya:

Romano Prodi (59), Komisyon Başkanı;

Mario Monti (56), eski dönem Komisyon üyesi, rekabetten sorumlu;

İspanya:

Loyola de Palacio (48), trafik, enerji ve Avrupa Parlamentosu ile ilişkilerden sorumlu, Komisyon Başkanı Yardımcısı;

Pedro Solbes (56), maliyeden sorumlu;

Hollanda;

Frits Bolkestein (66), iç pazardan sorumlu;

Avusturya:

Franz Fischler (52), önceki dönemde olduğu gibi yine tarımdan sorumlu;

Belçika;

Philippe Busquin (58), araştırmadan sorumlu;

Lüksemburg:

Viviane Reding (48), eğitim ve kültürden sorumlu;

İrlanda:

David Byrne (52), tüketicinin korunmasından sorumlu;

Finlandiya:

Erkki Liikanen (48), şirkekler politikası ve telekomünikasyondan sorumlu;

Danimarka:

Poul Nielsen (56), yardımlardan sorumlu;

İsveç:

Margot Wallström (44), çevre konularından sorumlu;

Yunanistan:

Anna Diamantopoulou (40), sosyal konulardan sorumlu;

Portekiz:

Antonio Vitorino (42), iç işleri ve hukuk sorunlarından sorumlu. (4)

Mali çerçeve

Avrupa Komisyonu, 2000 yılı bütçesine uygulanacak olan ve Berlin Avrupa Konseyi sonuçlarına dayanarak, Avrupa Parlamentosu, Bakanlar Konseyi ve Komisyon arasındaki anlaşmayı dikkate alan ve teknik olarak düzenlenmiş, bir başka deyişle 2000 fiyatları üzerinden ifade edilmiş mali perspektif çerçevesini onaylamıştır. 2000 yılına ait taahhütler için genel tavan, 15 Üye Devletin toplam GSMH'sının % 1.16'sına tekabül eden 93.8 milyar olarak belirlenmiştir. Ödemeler toplamı 91.3 milyardır ve bu da GSMH'nın % 1.13'üne denk gelmektedir. GSMH ve fiyatlardaki hareketlere paralel olarak mali perspektifte yapılan teknik düzenlemeler, Komisyonun yıllık bütçe işlemlerinin bir parçasını oluşturmaktadır. Bu çalışma 2000-2006 yılları için olan mali perspektifle ilgili ilk çalışmadır. Mali çerçeve, Parlamento, Konsey ve Komisyon arasında yapılmış olan Kurumlararası Anlaşmanın bir parçasıdır. Bundan sonra Komisyon, 2000-2006 dönemi için hazırlanmış olan mali perspektifi bütçe makamına, yani Konsey ve Parlamento'ya gönderecektir. (5)

AB DIŞ İLİŞKİLERİ

AB ve Güney Amerika Arasında Gümrük Birliği

Avrupa Birliği ülkeleri ve Latin Amerika Serbest Ticaret Bölgesi  (MERCOSUR) (Southern Cone Common Market - Güney Konisi Ortak Pazarı) arasında, 28/29 Haziran 1999 tarihlerinde, Rio de Janeiro’da yapılan zirve’de, önümüzdeki yıllarda kurulması düşünülen Gümrük Birliğinin temellerini attılar.

Bu olayı “tarihi bir an” olarak nitelendiren Brezilya Başkanı Henrique Cardoso, planlanan bu transatlantik ticaret köprüsüne ilişkin ön görüşmelerin Ekim 1999’da başlayacağını bildirmiştir.

Zirve geniş kapsamlı bir Rio Deklarasyonunun imzalanması ve bir eylem planı ile son bulmuştur. Deklarasyonda, demokratikleşme, insan haklarının korunması, serbest ticaret ve kültürde değiş tokuş gibi ortak değerlerin altı çizilmiştir.

Gümrük Birliği ile ilgili görüşmelerin hedefi, AB ülkeleri ile dört MERCOSUR devleti olan Brezilya, Arjantin, Uruguay ve Paraguay ile birlikte ortak üye Şili arasındaki malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını sağlamak olarak belirtilmiştir. Böyle bir serbest ticaret bölgesinin 575 milyon tüketiciyi kapsayacağı ve her iki tarafın ticaretini hareketlendireceği ileri sürülmüştür. Son on yıl içinde AB’nin MERCOSUR devletlerine ve Şili’ye yaptığı ihracat iki misli artmış ve geçen yıl 35 milyar doları bulmuştur. Şili ve MERCOSUR devletlerinin AB’ye yaptığı ihracat ise 1998 yılı itibarıyla 27 milyar dolar tutarında olmuştur.

Alman Başbakanı Schröder, söz konusu serbest ticaret antlaşmasının 2003-2005 yılları arasında imzalanabileceğini ifade etmiştir.
(6)

AB-Japonya Zirvesi

20 Haziran 1999 tarihinde, Bonn’da gerçekleştirilen AB-Japonya zirvesinde, taraflar arasında görüş alış verişinde bulunulmuştur. Japon başbakanı Keizo Obuchi ile yaptığı görüşmeden sonra, Alman başbakanı Gerhard Schröder, Japonya’nın Kosova’nın yeniden kurulmasına ve Balkanlar için düşünülen İstikrar Paketine etkin bir şekilde katılmak istediğini dile getirmiştir. Görüşmede Kuzey Kore’deki duruma da değinilmiştir. Yine Schröder’in ifade ettiğine göre, AB ve Japonya, Kuzey Kore’ye, gıda yardımı şeklinde yaptıkları yardımdan vazgeçip kendi kendilerine yetmeye yönelik destek vermeyi düşünmektedirler.

Yapılan ortak bir açıklama ile, Japonya’nın, maliye sistemini güçlendirerek ve iç talebi artırarak ekonomisini istikrara kavuşturması çok olumlu bulunmuştur. Bu eylemlerin, ekonominin rahatlaması için kaçınılmaz olduğu vurgulanmıştır. Aynı görüşmede, Çin de dahil olmak üzere, Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) yeni katılacak olan adaylar ile ilgili görüşmelerin en kısa zamanda sonuçlandırılması istenmiştir. Bununla birlikte, AB ve Japonya, farklı alanlarda da işbirliğini geliştirmeyi kararlaştırmışlardır. Örneğin, otomobillerin CO2 emisyonlarının azaltılması konusunda bir işbirliğinden söz edilmiştir. (7)
 
 

AB-ABD Zirvesi

AB ve ABD yetkilileri, 22 Haziran 1999 tarihinde, Bonn’da yaptıkları görüşmede, ticaret konusunda çıkabilecek sorunları başlangıç safhasında çözüme ulaştıracak bir “erken uyarı sisteminin” geliştirilmesi konusunda anlaşmışlardır. Başkan Clinton, dönem başkanı olarak Alman Başbakanı Schröder ve AB Komisyon başkanı Santer, sundukları ortak bir Deklarasyon ile, erken uyarı sisteminin şeffaflık ilkesine dayandığını vurgulamışlardır. Bu yeni sisteme göre, siyasi, idari ve diğer
konularda meydana gelebilecek potansiyel anlaşmazlıklar önceden tespit edilecek ve ortak bir çözüm bulmayı kolaylaştırmak amacıyla, rapor hazırlatmak ya da önemli kişiler ile görüşmelerin yapılmasını sağlamak için çalışma grupları oluşturulacaktır.

Başbakan Schröder, gazetecilere verdiği demeçte, transatlantik ilişkilerin geliştirilmesinin en önemli siyasi hedeflerden biri olduğunu ifade etmiştir. Schröder, ayrıca, Kosova krizi esnasında ve Balkanların istikrara kavuşturulmasına ilişkin strateji geliştirme çabalarında, transatlantik ilişkilerin kendini olumlu bir şekilde gösterdiğini vurgulamıştır.

Zirvede ayrıca, her iki taraf, Birleşmiş Milletlerin, barış ve güvenlik konusunda ne denli büyük bir rol oynadığı konusunda fikir birliği içinde olduklarını ve Avrupa’nın krizlerin üstesinden gelme yeteneğini geliştirme ve NATO’nun Avrupa kanadını güçlendirme çabalarını çok olumlu bulduklarını bildirmişlerdir.

Görevi sona ermiş bulunan AB Komisyon başkanı Santer de, AB-ABD ilişkilerinin derinleştirilmesi çabalarının tüm transatlantik toplumunun yararına olacağına inandığını ifade etmiştir. (8)

AB EKONOMİSİ

Euro-Maliye Bakanları Toplantısı

On bir Euro Devletinin  Ekonomi ve Maliye Bakanları, 12 Temmuz 1999 tarihinde, Brüksel’de yapılan bir toplantıda, Euro’nun Dolar karşısındaki güçsüzlüğünü ve her bir üye devletin bütçe durumlarını tartışmışlardır.

Bu toplantının bitiminde tüm 15 AB-ülkeleri ekonomi ve maliye bakanlarının katıldığı bir danışma toplantısı yapılmıştır. Bu toplantıda Kosova ve Batı Balkan bölgesine yapılması düşünülen mali yardım tartışılmıştır. Finlandiya Dönem Başkanlığında yapılan ilk oturumda gelecek altı ayın çalışma programı ve faizlerin vergilendirilmesi konusunun uyumlaştırılması konuları görüşülmüştür.

AB Maliye Bakanları, daha uyumlu bir ekonomi politikası ile yatırımcıların Euro’ya olan inançlarını tekrar kazanmayı amaçladıklarını belirtmişlerdir. Aynı toplantıda, Alman Maliye Bakanı Hans Eichel, maliye, vergi ve ekonomi ile ilgili konularda işbirliğin daha da artırılması ve Euro’nun güçlenmesi için tüm potansiyellerin kullanılması gerektiğini vurgulamıştır.

Yine aynı toplantıda, Yunanistan, 1 Ocak 2001 yılında Euro-Bölgesine dahil olabileceklerini ilan etmiş ve bunun için gerekli olan başvurunun Mart 2000 de yapılacağı Yunan Maliye Bakanı Janos Papantoniou tarafından bildirmiştir. (9)

Euro Alanında Ticaret Fazlası

Eurostat verilerine göre, euro alanında bu yılın Nisan ayında 4.9 milyar euro değerinde ticaret fazlası oluşmuştur. Ancak hem euro alanında hem de AB15'de Nisan ayında ithalat artarken ihracattaki düşüş devam etmiştir. (10)

Euro Alanında Enflasyon

Eurostat tarafından  25 Haziran 1999 tarihinde yayımlanan rapora göre euro alanında yıllık enflasyon, Nisan ve Mayıs ayları arasında % 1.1'den % 1.0'a düşmüştür. Bir önceki yılın aynı döneminde bu oran % 1.3 olmuştur. AB15'de ise yıllık enflasyonun Nisan'da % 1.2 iken Mayıs ayında % 1.1'e (1998 Mayıs ayında % 1.5) gerilediği görülmüştür. Avrupa Ekonomik Alanında ise enflasyon % 1.2'den % 1.1'e düşmüştür.
 

AB Üyesi Devletlerde Enflasyon

En yüksek yıllık enflasyon oranlarına sahip ülkeler İrlanda ( % 2.3), Yunanistan (% 2.2), İspanya, Hollanda ve Portekiz'de (her üçü için de % 2.1) olarak bildirilirken, en düşük enflasyon oranlarına sahip ülkeler İsveç (%0.3), Almanya ve Avusturya (her ikisi de % 0.4) olmuştur. Raporda yıllık enflasyon oranlarının Nisan ayı ile karşılaştırıldığında, Mayıs ayı içinde sekiz üye devlette düştüğü, beşinde yükseldiği ve ikisinde de değişmediği belirtilmektedir. Bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında ise, en fazla artışın Danimarka (% 1.4'den 1.6'ya) ve İspanya'da (%2.0'dan 2.1'e) ve en fazla düşüşün ise İsveç (% 1.6'dan 0.3'e) ve Avusturya'da (% 1.0'dan 0.4'e) olduğu görülmüştür. (11)