SONUÇ

Bir ülkede mali sistemin zayıflığı ulusal ve uluslararası alanda mali istikrarı tehdit edebilmektedir. Bu nedenle, özellikle mali sistemin en önemli kurumları olan bankalar üzerinde etkin bir gözetimin sağlanması gereği, uluslararası çalışmaları ve bu alanda uluslararası kriterler geliştirilmesini teşvik etmektedir.

Çalışmada ele alınan Basle Komitesinin kararları, temelde bankaların etkin bir şekilde gözetim ve denetiminin sağlanabilmesini teminen, söz konusu yetkilerin bağımsız ve özerk statüde bir Kurulda toplanması ve Kurulun görev ve yetkileri arasında Kanunun uygulanmasına ilişkin temel ilkelerin belirlenmesi üzerinde şekillenmiştir. Ayrıca, bankaların faaliyet izinleri, banka sahipliği ve yönetiminin denetim altına alınması, piyasaya girişte yeterli ve sağlıklı özkaynak aranması Basle Komitesince Kurulun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Çalışmanın ikinci bölümünde, Basle Komitesinin temel prensipleri ışığında, 3182 sayılı Bankalar Kanunu ve halen Genel Kurul gündeminde bulunan Bankalar Kanunu Tasarısı incelenmiş ve Tasarı ile getirilen düzenlemelerle uluslararası kriterlere uyum sağlanıldığı sonucuna varılmıştır.

Çalışmanın üçüncü bölümünde incelenen ülkelerin tümünde mali sistemin etkinliğini sağlamaya yönelik olarak yapılan düzenlemelerde, ortak nokta bankacılık ve diğer mali kuruluşların faaliyet izinlerinin ve işlemleri üzerindeki gözetim ve denetimin Hazine, Maliye Bakanlığı veya Merkez Bankası gibi kuruluşların bünyesinden ayrılarak, uluslararası kriterlere uygun şekilde bir Kurula devredilmesidir. Söz konusu kurullar, sistemdeki sorunların başlangıç aşamasında tespiti, bankaların ve diğer mali kuruluşların mali bünyelerinde meydana gelebilecek zafiyetlerin nedenlerin belirlenmesi ve buna göre gerekli önlemlerin süratle alınması hususunda yetkilerle donatılmış olup, Türkiye’den farklı olarak sadece bankaları değil, sistemde faaliyet gösteren tüm mali kuruluşları kapsamına almışlardır.

İncelenen ülkelerde, denetim ve gözetim işlevi bağımsız kurullara verilirken, Türkiye’den farklı olarak kanunun uygulanmasına ilişkin ilkeleri belirleme görevi, eskiden olduğu gibi Merkez Bankası, ekonomiden sorumlu bakanlık veya Hazinenin bünyesinde bırakılmaktadır. Diğer ülkelerde dikkat

çeken bir diğer husus; denetim ve gözetim işlevini üstlenen üst kurulda, seçilerek atanan üyelerin yanı sıra Merkez Bankası başkan veya yardımcısı, Hazine, ekonomi bakanlığı ve/veya Maliye Bakanlığı müsteşarının doğal üye olarak görev yapmasıdır.