..
...Uluslararası Ekonomik İlişkiler
İSEDAK...
...
 
İslam Konferansı Teşkilatı

kurum yapısı

İslam Konferansı Teşkilatı’nın başlıca organları şunlardır;

  • Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK)
  • Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)
  • Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)
...
...©  DPT.DEİ, YBM, 16.11.2001
ekutup.dpt.gov.tr/disekono/isedak/2001/ikt-yapi.html
uluslararası ekonomik ilişkiler
ekütüphane
dpt
.
 
...
 

İslam Zirve Konferansı


İslam Konferansı Teşkilatının en yüksek karar organı olan ve ilke olarak üç yılda bir toplanan Zirve Konferanslarına, üye ülkeler devlet başkanları düzeyinde katılmaktadırlar.

İslam Konferansı Teşkilatının kuruluşundan bu yana Sekiz Zirve Konferansı gerçekleştirilmiştir. Bunların yer ve tarihleri şöyledir.

  •  1. İslam Zirve Konferansı  22-25.09.1969  Rabat - Fas
  •  2. İslam Zirve Konferansı  22-24.02.1974  Lahor - Pakistan
  •  3. İslam Zirve Konferansı  25-28.01.1981  Mekke - Suudi Arabistan
  •  4. İslam Zirve Konferansı  16-19.01.1984  Kazablanka - Fas
  •  5. İslam Zirve Konferansı  26-29.01.1987  Kuveyt-Kuveyt 
  •  6. İslam Zirve Konferansı   9 -11.12.1991  Dakar - Senegal
  •  7. İslam Zirve Konferansı  13-14.12.1994  Kazablanka - Fas
  •  8. İslam Zirve Konferansı    9-11.12.1997  Tahran – İran 
  • - 9. İslam Zirve Konferansı   8-14.11.2000  Doha - Katar
Türkiye, 1984 yılında Kazablanka’da yapılan Dördüncü İslam Zirve Konferansına ve 1987 yılında Kuveyt’te yapılan Beşinci İslam Zirve Konferansına Cumhurbaşkanı Sayın Kenan Evren başkanlığında heyetlerle iştirak etmiştir. 1991 yılında Dakar’da yapılan Altıncı İslam Zirve Konferansında Türkiye, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal başkanlığında, 1994 yılında Kazablanka’da ve 1997 yılında Tahran’da yapılan Yedinci ve Sekizinci İslam Zirve Konferanslarında ise Cumhurbaşkanı Sayın Süleyman Demirel başkanlığında  heyetlerle  temsil edilmiştir. Son olarak Katar’ın başkenti Doha’da yapılan Dokuzuncu İslam Zirve Konferansında Türkiye, Cumhurbaşkanı Sayın Ahmet Necdet Sezer başkanlığında bir heyetle temsil edilmiştir.

 
 
...

 
 

İslam Dışişleri Bakanları Konferansı


Her yıl genellikle Aralık ayında  yapılmakta olan İslam Dışişleri Bakanları Konferansı, Zirve tarafından belirlenen stratejiler doğrultusunda uygulamaya yönelik kararlar alıp Genel Sekreterliğin ve yan organların bütçelerini onaylayan, Zirve’den sonra gelen ve Zirveye niyabeten hareket edebilen karar organıdır.

1970 yılından başlamak üzere şu ana  kadar 28 olağan İslam Dışişleri Bakanları toplantısı yapılmıştır. 3-8 Ağustos 1991 tarihlerinde İstanbul’da yapılmış olan Dışişleri Bakanları 20. Konferansı ile Türkiye, 1976 yılında yine İstanbul’da yapılmış olan 7. Konferanstan sonra, ikinci kez İslam Dışişleri Bakanları Konferansına ev sahipliği yapmış bulunmaktadır.
 

 


 
 
...

 
 

İslam Ekonomik Kültürel ve Sosyal İşler Komisyonu


Ekonomik, Kültürel ve Sosyal İşler Komisyonu, her yıl yapılan Dışişleri Bakanları Konferansı öncesinde toplanarak, Konferansın gündemini hazırlamakta ve gündemdeki konularla ilgili olarak aldığı tavsiye kararlarını Dışişleri Bakanları Konferansına sunmaktadır. Sözkonusu Komisyon aynı zamanda, İKT bağlı kuruluşlarının genel kurulu işlevini de yerine getirmektedir.
 

 


 
 
...

 
 

Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) 


İngilizce ve Fransızca kısaltması COMCEC, Türkçe kısaltması İSEDAK olan bakanlar düzeyindeki bu Komitenin başkanlığını Türkiye Cumhurbaşkanı yürütmektedir. Kuruluşu diğer iki   Daimi   Komite ile   birlikte, 1981 yılında 3. İslam Zirvesince kararlaştırılan İSEDAK ile ilgili ayrıntılı bilgi, takip eden bölümlerde verilmektedir.
 

 


 
 
...

 
 

Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)


Bakanlar düzeyindeki bu Komitenin başkanlığını Pakistan Devlet Başkanı sürdürmektedir.
 

 


 
 
...

 
 

Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)


Bakanlar düzeyindeki bu Komitenin başkanlığını Senegal Devlet Başkanı sürdürmektedir.
 

 


 
...

 
 
 

Daimi Mali Komite


İKT Genel Sekreterliği ve bağlı kuruluşlarının bütçeleri, uzmanlar düzeyindeki bu Daimi Komite tarafından incelenerek, onaylanmak üzere Dışişleri Bakanları Konferansına sunulmaktadır.
 

 


 
...

 
 

Kudüs Komitesi


Fas Kralı Hasan’ın başkanlığını yürüttüğü bu komite, toplantılarını Başkanın veya İKT Genel Sekreterinin talebi üzerine yapmaktadır.

Yukarıda bahsedilen Daimi Komitelere ilaveten İslam ülkelerinin belirli uluslararası sorunları konusunda çalışmak üzere kurulmuş komiteler ve temas grupları da mevcuttur. Bunlardan bazıları şunlardır; İslam Barış Komitesi, Afganistan Komitesi, Güney Afrika ve Namibia Komitesi, Sahel Halklarıyla Dayanışma Komitesi, Filipinlerdeki Müslümanların  Durumu Komitesi, Filistin Komitesi, Bosna Hersek Temas Grubu, Jammu Kashmir Temas Grubu.

 


 
 
...

 
Genel Sekreterlik
1970 yılında yapılan Birinci İslam Dışişleri Bakanları Konferansında kurulmuş olan Genel Sekreterlik, İcra organı olarak Teşkilatının yasa ve yönetmeliklerine uygun olarak kendisine verilen görevleri yürütmektedir. Görevlerini yürütürken kendisine Teşkilatın bağlı ve ilgili kuruluşları yardım etmektedir. Genel Sekreterlik, Zirve ve Dışişleri Bakanları Konferanslarınca alınan karar ve tavsiyelerin uygulanmasına nezaret etmektedir.

Merkezi Suudi Arabistan’ın Cidde şehrinde bulunan İslam Konferansı Teşkilatı Genel Sekereterliği, İslam Dışişleri Bakanları Konferansınca seçilen bir Genel Sekreter tarafından yönetilmektedir. Kendisine, yine seçimle gelen dört Genel Sekreter Yardımcısı bağlıdır. Genel Sekreterliğin kuruluşundan beri Genel Sekreter olarak görev yapmış ve yapmakta olan kişiler aşağıda gösterilmiştir.

  • Tunku Abdul Rahman (Malezya) 1970-1973
  • Hassan Thami (Mısır) 1974-1975
  • Dr. Amadou Karim Gaye (Senegal) 1975-1979
  • Habib Chatty (Tunus) 1979-1984
  • Syed Sharifuddin Pirzada (Pakistan) 1985-1988
  • Dr. Hamid Al-Gabid (Nijer) 1989-1996
  • Dr. Azeddine Laraki (Fas) 1996-2001
  • Dr. Abdulvahid Belkeziz (Fas) 2001-
1975-1979 yılları arasında İKT Genel Sekreterliğini yürüten Dr. Amadou Karim Gaye döneminde, Türkiye’den Sayın Fethi Tevetoğlu, Ekonomik, İdari ve Mali İşler ile ilgili İKT Genel Sekreter Yardımcılığı görevinde bulunmuştur. Genel Sekreterlik özel bürosunda görevli olan Dışişleri Bakanlığı mensubu Hüsnü Kurhan’ın 1987 yılında vefatından sonra, Genel Sekreterlikte halihazırda direktör düzeyinde görevli Aydın Nurhan ve  Hamdi Irmak’dan başka Türk görevli bulunmamaktadır.

İslam Konferansı Teşkilatının bütçesi, üye ülkelerin katkı paylarından oluşmaktadır. Bu katkı payları, ülkelerin milli gelirine dayanan ve Birleşmiş Milletlerinkine benziyen bir formüle göre hesaplanmakta ve belli aralarla revize edilmektedir. Revize edilen katkı payları, her defasında Zirve veya Dışişleri Bakanları Konferansı tarafından onaylanmakta ve  böylece yürürlüğe girip uygulanmaktadır. İslam Dışişleri Bakanları Konferansında Kabul edilen İKT bütçesi, bağlı kuruluşların bütçeleri ile birlikte 1997/1998 dönemi için 21 milyon $ olarak öngörülmüş olup, 2001 yılına kadar her yıl %25 oranında artırılması kararlaştırılmıştır.

Türkiye, İKT Genel Sekreterliği ve bağlı kuruluşlarına olan katkı paylarını en düzenli ödeyen ülkeler arasında olup İKT bütçesine % 4 oranında katılmaktadır.

İKT Genel Sekreterliğinin organizasyon şeması Ek-3’de yer almıştır.


 
 
...

 
    İKT’ye Bağlı Kuruluşlar
     
     
  • İslam Fıkıh Akademisi (Cidde-Suudi Arabistan)
  • İslam Ticareti Geliştirme Merkezi (Kazablanka-Fas) 
  • İslam Teknoloji Enstitüsü (Dakka-Bengaldeş) 
  • İslam Tarih, Sanat ve Kültürünü Araştırma Merkezi (İstanbul-Türkiye)
  • İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi,   (Ankara -Türkiye) 
  • İslam Dayanışma Fonu ve Vakfı  (Cidde-Suudi Arabistan)
  • Kudüs Fonu ve Vakfı  (Cidde-Suudi Arabistan)


Bu Kuruluşlardan İslam Dayanışma Fonu ve Vakfı ile Kudüs Fonu ve Vakfı’nın bütçeleri üye ülkelerin gönüllü katkılarından oluşmaktadır.
 


 
 
...

 
     

    İKT-İhtisas Kuruluşları
     

  • İslam Kalkınma Bankası  (Cidde-Suudi Arabistan)
  • Uluslararası İslam Haber Ajansı (Cidde-Suudi Arabistan)
  • İslam Eğitim; Bilim ve Kültür Teşkilatı (Rabat-Fas)
  • İslam Ülkeleri Yayın Teşkilatı   (Cidde-Suudi Arabistan)


Merkezi Cidde’de bulunan, idari yapısı ve kaynakları itibariyle bağımsız  bir uluslararası finans kuruluşu olarak faaliyet gösteren İslam Kalkınma Bankası, İKT çerçevesinde  sürdürülen ekonomik ve ticari işbirliği faaliyetlerinde önemli bir role sahiptir. 

 

...

 
     
    İKT ile İlgili  Kuruluşlar
  • İslam Ticaret ve Sanayi Odası (Karaçi-Pakistan)
  • İslam Gemiciler Birliği (Cidde-Suudi Arabistan)
  • Uluslararası İslam Bankalar Birliği (Kahire-Mısır)
  • İslam Dayanışma Oyunları Spor Federasyonu (Riyad-Suudi Arabistan)
  • İslam Başkentleri Teşkilatı (Mekke-Suudi Arabistan)
  • Uluslararası Arap-İslam Okulları Federasyonu (Riyad-Suudi Arabistan)
  • Uluslararası  Kızılay Komitesi (Bingazi-Libya)
  • İslam Ülkeleri Müşavirler Federesyonu (İstanbul-Türkiye)
  • İslam Ülkeleri Müteahhitler Federesyonu (Rabat-Fas) 

 
...

 
     
     
     

    İslam Üniversiteleri
     
     

  • Nijer İslam Üniversitesi (Niamey-Nijer)
  • Uganda İslam Üniversitesi (Uganda)
  • Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi (Malezya)
  • Bangladeş İslam Üniversitesi (Bengaldeş)

 
 

 

...

...©  DPT.DEİ, YBM, 16.11.2001
ekutup.dpt.gov.tr/disekono/isedak/2001/ikt-yapi.html
uluslararası ekonomik ilişkiler
ekütüphane
dpt
.