...
...Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü
İSEDAK...
...
Oluşumu ve Çalışma Tarzı
...
Başkanlık Divanı..............................İzleme Komitesi..............................İKT Kuruluşları ile İlişkiler
...
İKT Daimi İşbirliği Komitelerinin kurulduğu 3. İslam Zirve Konferansı bu Komitelerin üye sayılarını 15’er ülke ile sınırlamıştır. Ancak, Birinci İSEDAK toplantısına Teşkilata üye olan bütün ülkeler davet edilmiş ve toplantıda İSEDAK’ın üyeliğini bütün üye ülkelere teşmil eden bir karar alınmıştır. Bu karar, daha sonra, 1987 Ocak ayında Kuveyt’de yapılan 5. İslam Zirve Konferansında da onaylanmıştır. Pakistan’ın başkanı bulunduğu COMSTECH ve Senegal’in başkanı bulunduğu COMIAC’ın üyeliği de, daha sonra benzer şekilde tüm üye ülkelere teşmil edilmiştir.

14-16 Kasım 1984 tarihlerinde İstanbul’da yapılmış olan Birinci İSEDAK toplantısına üye ülkelerin Ticaret Bakanları davet edilmiş ve İSEDAK ticari işbirliğini güçlendirmeyi ön planda tutan bir forum olarak çalışmalarına başlamıştır.   Birinci toplantıya    aynı   zamanda, üye   ülkelerin    Sanayi Bakanları da   paralel   bir    toplantı    için     davet   edilmiş ve böylece Eylem Planı’nın iki öncelikli alanındaki faaliyetler İSEDAK şemsiyesi altına alınmıştır.

Birinci İSEDAK toplantısından sonra yapılan değerlendirmeler ışığında İSEDAK’ın sadece ticari işbirliğine ilişkin konularla iştigal eden değil, fakat Eylem Plan’ında yer alan farklı alanlardaki çalışmaları denetleyen ve koordine eden bir kurul olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu karar uyarınca 14-16 Mart 1986 tarihlerinde yine İstanbul’da yapılan ikinci toplantıdan başlayarak, İSEDAK toplantılarına üye ülkelerin Ticaret Bakanları yerine ekonominin bütününden sorumlu bakanlar davet edilmiştir. Bununla birlikte, İSEDAK toplantılarının gündeminde ticari işbirliğine yönelik konular ağırlıklı olarak yer almaya devam etmiştir.

İSEDAK’ın ilk yedi toplantısı ile birlikte belirli alanlarda yapılan Bakanlar toplantılarında, İKT Eylem Planında öngörülmüş olan diğer işbirliği alanları da ele alınmıştır. Şimdiye kadar hepsi İstanbul’da gerçekleştirilen İSEDAK toplantılarıyla, 1991 yılına kadar İSEDAK’la eşzamanlı olarak yapılan Bakanlar toplantıları aşağıda belirtilmiştir.

  • 1. İSEDAK Toplantısı 14-16.11.1984 Sanayi Bakanları 2. Toplantısı
  • 2. İSEDAK Toplantısı 14-16.03.1986 Gıda Güvenliği ve Tarımsal Kalkınma Bakanlar 2.Toplantısı
  • 3. İSEDAK Toplantısı 07-10.09.1987 Ulaştırma Bakanları 1.Toplantısı
  • 4. İSEDAK Toplantısı 04-07.09.1988 Haberleşme Bakanları 1.Toplantısı
  • 5. İSEDAK Toplantısı 03-06.09.1989 Enerji Bakanları 1.Toplantısı
  • 6. İSEDAK Toplantısı 07-10.10.1990 Teknik İşbirliği 1.Toplantısı
  • 7. İSEDAK Toplantısı 06-09.10.1991 Altyapı ve Bayındırlık Bakanları 1.Toplantısı
  • 8. İSEDAK Toplantısı 08-11.09.1992

  •  
  •  9. İSEDAK Toplantısı 01-04.09.1993
  • 10.İSEDAK Toplantısı 22-25.10.1994
  • 11.İSEDAK Toplantısı 05-08.11.1995
  • 12.İSEDAK Toplantısı 12-15.11.1996 
  • 13.İSEDAK Toplantısı 1-4.11.1997 
  • 14.İSEDAK Toplantısı 1-4.11.1998
  • 15.İSEDAK Toplantısı 4-7.11.1999
  • 16.İSEDAK Toplantısı 23-26.10.2000
  • 17.İSEDAK Toplantısı 18-21.10.2001
  • Ekonomik işbirliği alanlarında İSEDAK şemşiyesi altında yapılmakta olan Bakanlar toplantılarında alınan kararların uygulanma durumu hakkındaki raporlar, İKT Genel Sekreterliği aracılığıyla İSEDAK’a sunulmaktadır.


     

    Başkanlık Divanı
    1-4 Kasım 1998 tarihlerinde İstanbulda yapılan Ondördüncü İSEDAK Toplantısında İSEDAK İç Tüzüğü uyarınca Başkanlık Divanı Üyeleri yenilenmiştir. İSEDAK Başkanlık Divanı Üyeleri İzleme Komitesini de oluşturmaktadır. Yenilenen Başkanlık Divanı şu şekilde oluşmaktadır:

    Türkiye  : Daimi Başkan
    Suudi Arabistan : Daimi Başkan Yardımcısı
    Filistin  : Daimi Başkan Yardımcısı
    Kuveyt   : Arap Bölgesini Temsilen Başkan Yardımcısı 
    İran                     : Asya Bölgesini Temsilen Başkan Yardımcısı
    Nijerya   : Afrika Bölgesini Temsilen Başkan Yardımcısı
    Pakistan  : Raportör
    Suriye  : Önceki Bürodan Gelen Üye
    Burkina Faso        : Önceki Bürodan Gelen Üye.

    İzleme Komitesi
    Birinci İSEDAK Toplantısında, İslam Ülkeleri arasında her türlü ekonomik ve ticari işbirliği faaliyetleri sırasında İSEDAK Başkanına yardımcı olmak üzere, bakan düzeyinde bir İzleme Komitesi kurulmuş ve İzleme Komitesinin İSEDAK Başkanlık Divanı üyelerinden oluşması karara bağlanmıştır. 

    Son olarak Onyedinci İSEDAK Toplantısında, İSEDAK Başkanlık Divanının yenilenmesi sonucunda İzleme Komitesi şu üyelerden  oluşmaktadır; Türkiye, Suudi Arabistan, Filistin, Kuveyt, Pakistan, Suriye, İran, Burkina Faso. 

    İSEDAK kararlarının uygulanmasının denetlenmesiyle görevli İzleme Komitesi bugüne kadar onyedi toplantı yapmıştır. Bu toplantıların tarihleri sırasıyla şöyledir, 9-10 Eylül 1985, 8-10 Eylül 1986, 20-21 Nisan 1987, 6-8 Nisan 1988, 23-25 Mayıs 1989, 20-22 Mart 1990, 7-9 Mayıs 1991, 5-7 Mayıs 1992, 4-6 Mayıs 1993, 14-16 Mayıs 1994, 24-26 Mayıs 1995,  11-13 Mayıs 1996, 10-12 Mayıs 1997, 9-11 Mayıs 1998, 11-13 Mayıs 1999, 9-11 Mayıs 2000 ve 9-10 Mayıs 2001. 

    İzleme Komitesi her yıl ilkbahar aylarında  yaptığı toplantılarda, İSEDAK’ın gündeminde bulunan projelerin uygulama durumunu gözden geçirmekte ve bir sonraki İSEDAK toplantısının gündem taslağını oluşturmaktadır. İzleme Komitesi ayrıca, İSEDAK tarafından kendisine havale edilmiş olan konular yanında İSEDAK’ın stratejisi ve çalışma tarzına ilişkin öneriler geliştirerek bir sonraki İSEDAK toplantısına sunmaktadır. İzleme Komitesi bu özellikleriyle, İSEDAK’ın gündeminde bulunan projeler ile  izlenecek strateji ve çalışma tarzı ile ilgili konuların ayrıntısıyla görüşüldüğü ve İSEDAK çalışmalarına yön veren önemli bir kurul haline gelmiştir.

    İKT Kuruluşları ile İlişkiler
    İSEDAK, üye ülkeler arasında ekonomik ve ticari işbirliğini güçlendirmeye yönelik faaliyetlerinde ve gündemindeki projelerin gerçekleştirilmesinde, İKT Genel Sekreterliği, bağlı ve ilgili kuruluşları ile ihtisas kuruluşlarının yardımlarından azami ölçüde yararlanmaktadır.

    Ekonomi ve ticaret alanında faaliyet gösteren ve İSEDAK çalışmalarına aktif katkıda bulunan kuruluşlar olarak şunları sayabiliriz;

  • İslam Kalkınma Bankası - IDB (Cidde)
  • İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi SESRTCIC (Ankara)
  • İslam Ticareti Geliştirme Merkezi - ICDT (Kazablanka)
  • İslam Ticaret ve Sanayi Odası - ICCI (Karaçi)
  • İSEDAK gündemindeki birçok projenin fizibiliteleri, bizzat bu İKT kuruluşları tarafından hazırlanıp, yürütülmüştür. Örneğin; İSEDAK’ın halen faaliyete geçmiş projelerinden olan Orta Vadeli Ticaret Finansmanı Mekanizması kurulması önerisi Türkiye tarafından geliştirildikten sonra, fizibilite çalışmaları İslam Kalkınma Bankası tarafından hazırlanıp uygulamaya konmuştur. Bunun yanında yine Türkiye tarafından önerilen İhracat Kredi Sigortası ve Yatırımların Garantisi Mekanizması ile İslam Kliring Birliği Sistemi Kurulması çalışmaları da İslam Kalkınma Bankası tarafından yürütülen İSEDAK projeleridir. Kazablanka’da yerleşik İslam Ticareti Geliştirme Merkezi (ICDT) ise Tercihli Ticaret Sistemi (TPSOIC) ile Ticari Enformasyan Ağı kurulması (TINIC) projelerinin, İslam Kalkınma Bankasıyla İşbirliği halinde hazırlanması ve yürütülmesini üstlenmiştir. İSEDAK’ın en önemli stratejik belgesi olan Eylem Planı’nın yenilenmesi ise Ankara’da bulunan İslam Ülkeleri İstatistik Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRTCIC) tarafından üstlenilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Bu merkez, aynı zamanda, İKT çerçevesinde ekonomik ve ticari işbirliği alanında alınmış olan kararların envanterini de hazırlamıştır. Netice olarak İSEDAK, çalışmalarını yürütürken ekonomik ve ticari işbirliği alanında faaliyet gösteren İKT kuruluşlarından ve İKT Genel Sekreterliğinin yardımlarından azami ölçüde istifade etmektedir. 

    ...

    ...©  DPT.DEİ, YBM, 13.11.2001 -15.11.2001
    www.dpt.gov.tr/deigm/isedak/
    deigm
    dpt
    ...