......
...Uluslararası Ekonomik İlişkiler
İSEDAK...
.
..
yeni ekonomik işbirliği ve eylem planı
......
1981 yılında Mekke-Taif Zirvesinde kabul edilen ve o dönemde geçerli  ekonomik koşullara göre formüle edilen İKT Üyesi  Ülkeler Arasında  Ekonomik  İşbirliğini Güçlendirmek  İçin  Eylem  Planı, 1990'lı   yılların   başlarında   dünya   politik   ve   ekonomik konjonktüründe   meydana gelmekte olan yeni gelişmeler karşısında yetersiz  kalmıştır.   Bilhassa  Avrupa  Tek   Pazarı,  eski  Sovyetler  Birliği ve  Doğu  Avrupa Blokundaki  gelişmeler,  ülkelerin ekonomilerinde  önemli  etkiler meydana getirmiştir. 

Bu durum karşısında,  İKT ekonomik işbirliği  faaliyetlerine yeni  stratejiler  getirilmesi  ihtiyacı  ilk  olarak  19. İslam Dışişleri Bakanları Konferansında (ICFM) vurgulanmıştır. 20. ICFM ile  Altıncı ve Yedinci İSEDAK Toplantılarında da dile  getirilen konu  ile ilgili olarak,  5-12 Aralık 1991 tarihlerinde  Dakar'da yapılan Altıncı İslam Zirve Konferansında,  İSEDAK'a,  dünyada ve Üye Ülkelerde meydana gelen gelişmeler ışığında Eylem Planının gözden geçirilerek   yeni   işbirliği  stratejisinin   belirlenmesi   ve uygulanması  görevi verilmiştir. 

Sözkonusu Zirve kararı doğrultusunda uzmanlarca hazırlanan,  “İKT Üyesi Ülkeler Arasında Ekonomik İşbirliğini Güçlendirmeye Yönelik Strateji” belgesi Dokuzuncu İSEDAK Toplantısında  onaylanmıştır. Dokuzuncu İSEDAK Toplantısında, ayrıca,  Yeni Strateji ışığında 1981  tarihli Eylem Planını güncelleştirmek  suretiyle, ekonomik işbirliğinin sektörlerini ve bu sektörlerle ilgili  işbirliği programlarını içeren yeni bir Eylem Planı hazırlama çalışmalarının başlatılması kararlaştırılmıştır. 

Yeni Strateji, üye ülkeler arasında ekonomik işbirliğini, önceki dönemin anlayışından daha farklı bir yaklaşımla ele almaktadır. Bu farklı yaklaşımda, “kollektif kendi kendine yeterlilik” ilkesi yerine dünya ekonomisi ile entegrasyona yer verilmekte ve buna bağlı olarak da, ekonomik liberalizasyon ve özel sektörün önemi vurgulanmaktadır. İşbirliğinin daha gerçekçi ve esnek bir yapı içerisinde sürdürülmesine imkan tanımak üzere, gönüllü katılım ve çıkarları uyuşan ülkelerin bölgesel alt gruplar oluşturarak işbirliğine katılabilmeleri de, stratejinin yeni unsurları arasında yer almaktadır.

Dokuzuncu İSEDAK kararı uyarınca  Ankara Merkezi (SESRTCIC), ilgili  İKT  kuruluşlarıyla  birlikte yeni  Eylem  Planı  Taslağı belgesini hazırlamıştır. 

Mayıs 1994’de yapılan İSEDAK İzleme Komitesi 10. Toplantısına sunulan söz konusu plan metni Ekim 1994’de düzenlenen 10. İSEDAK Toplantısında kabul edilmiştir.  Hazırlanan Yeni Eylem Planında,  önceki dönemde ele alınan işbirliği alan ve konularına ilaveten, beşeri kaynakların  geliştirilmesi ve çevre  konularına  da yer verilmekte, sektörel faaliyetlerde  bilgi akışı ve iletişim, yüksek  teknoloji transferi ve özel  girişim gibi hususlara özel bir önem atfedilmektedir. 

Yapısal  olarak bu plan 10 sektör veya  işbirliği  alanından oluşmaktadır.  Bunlar; 

     I....Gıda, Tarım ve Kırsal Kalkınma
    II....Sanayi
   III....Enerji ve Madencilik
  IV....Dış Ticaret
   V....Ulaşım ve Haberleşme 
   VI....Turizm
  VII....Para, Finans ve Sermaye Akımı 
 VIII....Teknoloji ve Teknik İşbirliği
   IX....Beşeri Kaynaklar
    X....Çevre 
Eylem  Planı Belgesinde,  her bir  sektörün  altında belli  başlı  sorunlar anlatılmakta,  hedefler  belirlenmekte  ve belirlenen hedefler için uygulama programları yer almaktadır.

Planın  diğer  önemli bir özelliği  de,  mevcut  İKT  yapısı içinde ve yeni yaklaşımlara paralel olarak bir izleme ve uygulama mekanizması  içermesidir. Önceki planda yer almayan bu  hususun, Planın   gerçekçi  bir  şekilde  uygulanmasını  kolaylaştırmasına yardımcı  olacağı düşünülmektedir. 

İSEDAK’ın yeni Eylem Planı, 13-14 Aralık 1994  tarihlerinde  Kazablanka’da yapılan  7. İslam Zirve Konferansında  onaylanmış ve böylece nihai bir belge haline gelmiştir.  

.....
...©  DPT.DEİ, YBM, 16.11.2001
ekutup.dpt.gov.tr/disekono/isedak/2001/plan.html
uluslararası ekonomik ilişkiler
ekütüphane
dpt
.......