Kanun Hükmünde Kararname no. 233                                            Dördüncü Bölüm : İştirakler

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İştirakler (1)

İştiraklerin teşkili ve nitelikleri:

Madde 27 - 1. Teşebbüs veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki, ilgili teşebbüsün önerisi üzerine Koordinasyon kararı ile yapılır.

2. Bir anonim şirkete iştirak için teşebbüsün veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payının en az % 15 olması gerekir. Bu oran ortaklığın sermaye artırması halinde de % 15'den aşağı düşürülemez.

3. Aynı iştirake birden fazla teşebbüs veya bağlı ortaklık katılamaz.

4. Teşebbüs iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti teşebbüse, bağlı ortaklık iştiraklerine ait hisse senetlerinin mülkiyeti ise bağlı ortaklığa aittir.

5. İştiraklerin teşkilinde 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.

İştiraklerin yönetimi:

Madde 28 - 1. Teşebbüs ve bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklıklığı temsilen her yüzde 15 hisse için en az bir üye bulundurulur.

2. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasında ve imkan dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın teşebbüs veya bağlı ortaklık birimi içinde veya dışarıdan teşebbüs veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçilirler.

3. Teşebbüs ve bağlı ortaklık temsilcileri yönetim kurulu üyesi oldukları anonim şirketin faaliyetleri ve mali durumu hakkında, tüzükte belirtilen esaslara göre, teşebbüs veya bağlı ortaklığa bilgi vermekte yükümlüdürler.

4. Teşebbüs veya bağlı ortaklık, Türk Ticaret Kanunu gereğince ortakların haiz oldukları bütün haklara sahiptir. Bu haklar temsilcinin varlığı ileri sürülerek kayıtlanamaz.

5. Her teşebbüs ve bağlı ortaklığa ait iştiraklerin bilanço ve netice hesapları, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların yıllık faaliyet raporlarına eklenir.


1. İştiraklerin teşkiline ve yönetimine ilişkin olarak EİYKK (YPK)’nun 12/8/1986 tarih ve 86/21 sayılı çerçeve Kararı şu şekildedir;
Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu’nun 12.8.1986 tarihli toplantısında:
233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi Kamu İktisadi Teşebbüsleri (İDT ve KİK’ler) ile Bağlı Ortaklıkların iştiraklerinin teşkilinde ve mevcut iştiraklerinde rüçhan haklarının kullanılmasında aşağıdaki esasların uygulanmasına,
1. KİT ve Bağlı Ortaklıkların iştirak portföyleri 1.9.1986 tarihindeki değerlerine % 10 eklenmek suretiyle ve aşağıdaki hesaplamalar yapılmak kaydıyla sabit hale getirilmiştir.
1.9.1986 iştirak portföyü hesaplanırken 31.12.1985 bilançosunun aktifinde mevcut “iştirakler sermaye payları hesabı” rakamına 1.1-1.9.1986 tarihleri arasında ilave edilmiş rakamlar  da dahil edilerek hesaplama yapılacaktır.
2. 1 nci maddede konu edilen rakama, 1986 yılı için tesbit ve ilan edilecek yeniden değerleme katsayısı uygulanır. Bu şekilde bulunacak toplam tutar KİT veya Bağlı Ortaklığın 1987 yılı sonunda ulaşabileceği azami iştirak portföyünü verir. Yıl içinde bu azami miktarın aşılması mümkün olmakla birlikte, yıl sonunda bu miktara inilmesi zorunludur.
Sözkonusu işlem, müteakip yıllar için de aynı şekilde uygulanacaktır.
3. Buna göre KİT ve Bağlı Ortaklıklar bu azami limit içinde kalmak kayıt ve şartıyla iştirak politikalarını yönetim kurulu kararlarıyla düzenleyeceklerdir.
4. KİT’ler özel kesime önderlik amacıyla yeni iştiraklere giderken asgari % 15 ve azami % 25 sınırları içinde katılımda bulunacaklardır.
5. Mevcut iştiraklerden % 15’in altında sermaye payı olanlarda KİT ve Bağlı Ortaklıklar hisselerini satmak veya sermaye artırımlarında rüçhan haklarını kullanmamak suretiyle paylarını elden çıkarmak yoluna gideceklerdir. Ancak karlı şirketlerdeki rüçhan haklarının kullanılması kamu yararına olduğu hallerde KİT veya Bağlı Ortaklıklar rüçhan haklarını kullanacaklar, bilahare hisse senetlerinin satışı yoluyla bu hisselerin elden çıkarılmasını sağlayacaklardır.
6. Gerek yeni iştirak, gerekse mevcut iştiraklerdeki sermaye arttırımları KİT ve Bağlı Ortaklıkların kendi özkaynaklarıyla karşılanacak ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Devlet Planlama Teşkilatına bilgi verilecektir.
7. KİT ve Bağlı Ortaklıkların yukarıda belirlenen esaslara göre iştirak politikalarını düzenlerken yapacakları hisse senedi satışlarının gelirleri kendilerine kalacaktır.
8. Menfaat çatışması ve haksız rekabet doğurmamak için KİT ve Bağlı Ortaklıkların yeni iştiraklerinde, sattıkları veya aldıkları mal ve hizmetleri alan veya satan veya benzeri muamelerle kendileriyle yüksek düzeyde ticari ve mali ilişki içerisinde bulunan veya bulunmayı planlayan şirket ve kuruluşlara iştirak edemeyeceklerdir.
9. Münferit iştirakler konusunda daha önce Ekononmik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu’nca alınmış kararlar geçerli olup bu kararlara uyum sağlanamayan durumlarda ve yeni iştirakler hususunda kamu yararı görülen hallerde Kuruluşlar Ekonomik İşler Yüksek Koordinasyon Kurulu’na karar istihsali için müracaat edebileceklerdir.
Karar verilmiştir.

içindekiler
önceki bölüm
sonraki bölüm
dpt
©  DPT.YBM, 25 Kasım 1998