Madencilik Özel İhtisas Komisyonu:
Endüstriyel Hammaddeler
Alt Komisyonu: Nadir Toprak Elementleri Çalışma Grubu.
Ankara: DPT, Ağustos 1995.
24 s. tab. (DPT.2412 - ÖİK.473)
ISBN: 978-19-1161-3
| ÖZET
1. GİRİŞ
2. DÜNYADA
MEVCUT DURUM
3. TÜRKİYE'DE
DURUM
4. MEVCUT
DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ
5. YEDİNCİ
PLAN DÖNEMİNDE BEKLENEN GELİŞMELER
6. SONUÇ VE POLİTİKA ÖNERİLERİ KAYNAKLAR DİZİNİ |
Atom numarası 57 olan lantan ile
atom numarası 71 olan lutesyum arasında yer alan lantanidler nadir toprak
elementleri olarak isimlendirilirler. Atom numarası 39 olan itriyum ile
21 olan skandiyum da nadir toprak elementlerinden sayılmaktadır. Elementer
halde metalik özellikler gösteren nadir toprak elementleri doğada nabit
halde bulunmazlar. Nadir toprak elementleri monazit ve ksenotim gibi fosfatlar
ile bastnezit gibi karbonatlarda
ekonomik oranda zenginleşirler.
Ana yatakları alkali kayaç kompleksleri, karbonatitler ve plaserlere bağlıdır;
ayrıca ikinci derecede pegmatitler ile çeşitli metamorfik kayaçların yapısında
yer alırlar. Modern teknolojideki kullanım alanlarına göre seryum ve itriyum
olmak üzere iki grupta toplanırlar. Oksitler, saf metaller ve alaşımlar
halinde üretilip metalurji, petrol, seramik ve cam başta olmak üzere çeşitli
endüstri dallarında tüketilirler.
Son yıllarda MTA Genel Müdürlüğü'nce etüdü tamamlanarak Etibank'a devredilen Eskişehir-Sivrihisar yakınlarındaki "Kompleks Cevher" (fluorit+barit+nadir toprak elementleri) sahası, ülkemizin olduğu gibi dünyanın da sayılı yatakları arasında yer almıştır. Çok düşük tenörlü toryum içeriğinden dolayı devletçe işletilecek madenler kapsamında tutulan söz konusu cevherleşmenin bünyesinde toryum minerali yoktur. Mevcut toryum, kompleks cevher içinde yer alan Bastnezit ve Monazit minerallerinde bulunmakta olup % 0.2 tenöre sahiptir. Bu nedenle, endüstriyel tenörün çok altında olan toryumun stratejik öneminden dolayı sektördeki madencilik etkilenmemelidir. Kaldı ki, dünyada toryuma dayalı atom reaktörleri de gelişmemiştir.
Sivrihisar sahası % 37,4 CaF2, % 31.6 BaSO4 ve % 3.14 nadir toprak oksitleri (CeO2, La2O3, Nd2O3) ortalama tenörleri olan 30.6 milyon ton rezerve sahiptir. Teknolojik olarak hiçbir sorunu olmayan kompleks cevherden gravimetrik, flotasyon ve hidrometalurjik yöntemlerle gerçekleştirilen cevher zenginleştirme testleri olumlu sonuç vermiş ve tüketim alanlarına uygun konsantreler elde edilebilmiştir.
Sektörde olumlu sonuçlanacak pazar araştırmalarını takiben yapılacak yatırımlar desteklenmelidir.
index.html (doc dosyası, Bibliyografik künye, Dosyaların listesi, Kapak, İçindekiler, Özet, Yayının elektronik nüshasının elde edildiği kişi)
oik473.zip
(doc dosyası, tüm yayın)