VIII. TARIMSAL GELİŞME

2. BİTKİSEL ÜRETİM

a) Mevcut Durum

1308. Bitkisel üretim, tarım sektörü üretimi içerisinde yaklaşık yüzde 65'lik payı ile önemini korumaktadır. Ancak, büyük ölçüde iklim şartlarına bağlı kalan bitkisel üretim potansiyelinden yeterli düzeyde yararlanılamadığı ve verimin düşük kaldığı görülmektedir.

1309. Özel sektör tohumculuğunun teşvik edilmesi sonucu tohumluk üretimlerinde özel sektörün payı 1995 yılında buğdayda yüzde 3,2, arpada yüzde 3,8, hibrit ayçiçeğinde ve patateste yüzde 99, pamukta yüzde 1,3, yem bitkilerinde yüzde 11 iken 1999 yılında buğdayda yüzde 8, arpada yüzde 17, hibrit ayçiçeğinde yüzde 100, patateste yüzde 99,7, pamukta yüzde 13,5, yem bitkilerinde yüzde 41 olmuştur.

1310. Nadas Alanlarının Daraltılması Projesi uygulama alanında, bakliyat ve yem bitkileri ekim alanları 1995 yılında toplam 114.321 hektar iken, 1999 yılında 237.589 hektara ulaşmıştır.

1311. İkinci Ürün Araştırma ve Yayım Projesi uygulama alanı 1995 yılında toplam 13.665 hektar iken, özellikle mısır, susam, ayçiçeği, çeltik ve soya ekim alanlarındaki artışlar sonucu 1999 yılında toplam 34.994 hektar olmuştur.

1312. Kamu tarafından yürütülen bitki hastalık ve zararlıları ile mücadele programı, öncelikle süne, kımıl ve zeytin sineğine karşı sürdürülmüştür.

1313. VII. Plan döneminde bitkisel ürünler üretiminin yılda ortalama yüzde 2,9, ihracatının yüzde 6,6, ithalatının ise yüzde 9,2 artması beklenmektedir.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

1314. Bitkisel ürünlerin üretim, verim, kalite ve ihracatının artırılması temel amaçtır.

1315. Bitkisel üretimde verim ve kalite artışını sağlamak için sertifikalı tohumluk kullanımı yaygınlaştırılacaktır. Tohumculuk sektörü ile ilgili düzenlemelerde uluslararası ve özellikle AT ilke, norm ve uygulamaları esas alınacaktır. Ayrıca, transgenik bitkilere ilişkin düzenlemeler yapılacaktır.

1316. Verimlilik ve dış rekabet gücünün artırılabilmesi için tohumculuk sektörünün piyasa koşulları dahilinde faaliyet göstermesi sağlanacak ve özel girişimciliğin üretim, işle-me ve pazarlama safhalarında olduğu kadar Ar-Ge alanlarında da daha etkin rol alması özendirilecektir.

1317. Tarımsal üretimin çevre üzerinde olumsuz etkilerini azaltmak esas alınacaktır. Bu kapsamda alınacak önlemlere ilaveten gübre, ilaç ve sulama girdilerinde doğal kay-naklar ve çevre ile uyumlu kullanımların yay-gınlaştırılması sağlanacak, girdi desteklerinden gübre ve ilaç desteği azaltılarak zaman içerisinde kaldırılacak, ekolojik ürünlerin üretimi özendirilecektir.

1318. Entegre zararlı yönetimi ve biyolojik mücadele başta olmak üzere alternatif mücadele metodlarına öncelik verilecektir. Bu çerçevede, zirai mücadelede; uluslararası taahhütlerimiz, çağdaş bitki koruma anlayışı, gıda güvenilirliği, ekolojik denge ile çevre boyutu göz önünde bulundurulacaktır.

1319. Pazarlama altyapısına yönelik olarak Ürün Borsaları Geliştirme Projesi tamamlanacak, vadeli işlem borsalarının geliştirilmesi ve toptancı hallerinin etkin çalışması sağlanacak, çiftçi/özel kesim silo ve depolama kapasitesinin artırılmasına yönelik girişimler özendirilecektir.

1320. Tarımsal yayım, çiftçi eğitimi ve tarımla ilgili öğretim kurumlarının gelişmelere uygun olarak yeniden düzenlenmesi sağlanacaktır. Mevcut eğitim ve yayım sistemi yeniden değerlendirilecek, kamunun yayımdaki rolü gözden geçirilerek, özel yayımcılığa önem verilecektir. Genç çiftçilere sertifikalı eğitim ve yetişkin çiftçilere talebe göre eğitim temel yaklaşım olacaktır.

1321. Ayçiçeği, soya ve pamuk gibi ürünlerde gerekli kurumsal yapı ve pazarlama altyapısının geliştirilmesi ve prim sistemi uygulaması ile üretim artışı sağlanacaktır. Ayrıca, mısır üretim artışını teminen kurutma tesisleri yapımı özendirilecektir.

1322. Stok yönetimi çerçevesinde, tahıl grubu ürünlerin alım fiyatı ile satış fiyatı arasında belirli bir fiyat aralığının belirlenmesi ve aynı dönemde ilan edilmesi uygulaması sürdürülecektir.

1323. Şeker üretimi ve talebi arasında dengeyi tesis etmek ve pancar alımları ile talep fazlası şeker stoklarının bütçe üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla şeker pancarı üretiminde kota uygulamasına devam edilecek ve ekim nöbeti süresi uzatılacaktır.

1324. Fındık üretim alanlarının daraltılmasına yönelik önlemler alınacak ve çay üretim alanlarının genişlemesi önlenecek, budama uygulamasına devam edilerek kaliteli yaş çay arzı sağlanacaktır.

1325. Arz fazlası olan fındık ve çay üretim alanlarında alternatif ürünler ile bölgede yeni iş imkanlarının geliştirilmesine yönelik projeler uygulamaya geçirilecektir.

1326. Tütün üretiminde piyasa fiyatları esas alınacak ve bu çerçevede tütün müzayede sistemi kurulacaktır.

c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler

1327. 1177 sayılı Tütün Tekeli Kanunu ve 196 sayılı Ekici Tütün Satış Piyasalarının desteklenmesine dair Kanunlar günün şartlarına uygun hale getirilecektir.

1328. Şeker üretimtüketim dengesinin gözetilmesi esasına dayalı olarak şeker sanayiinde özel sektörün daha etkin kılınması amacıyla 6747 sayılı Şeker Kanununda gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

1329. Tarımsal ürünlerin Ekolojik metodlarla üretilmesine ilişkin Kanun çalışmalarına başlanılacak, Transgenik bitkilere ilişkin bir yönetmelik hazırlanacaktır.