|
XII. KENTSEL VE KIRSAL ALTYAPI 5. İNŞAAT, MÜHENDİSLİK-MİMARLIK, TEKNİK MÜŞAVİRLİK VE MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ a) Mevcut Durum İnşaat 1722. İnşaat sektörünün GSMH içindeki payı 1999 yılında yüzde 5,6 olmuştur. 1723. Bina inşaatlarında 1997 yılına göre yapı ruhsatı ve yapı kullanma izinleri metrekare olarak 1998 yılında sırasıyla yüzde 6,9 ve 7,6, 1999 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 24,2 ve yüzde 14,9 gerilemiştir. 1724. 1999 yılında meydana gelen depremlerin ortaya çıkardığı acil ihtiyacı karşılamak üzere Dünya Bankası kredisi kullanılarak yapılacak deprem konutlarının 2000 yılının ikinci yarısından itibaren inşaat sektörüne önemli bir canlılık getirmesi beklenmektedir.
1725. Sektörde ürün ve hizmet arzının uluslararası standartlara uyumu, ithal girdilerin çeşit ve miktar olarak artışı ve ihracattaki gelişmeler sonucu giderek artmaktadır. Ayrıca, kamu ihalelerinde TSE belgeli ürünlerin kullanımına ek olarak TS-ISO 9000 belgeli kuruluşların aranması bu uyumu hızlandıran önemli bir diğer faktör olmaktadır. 1726. DİE Hanehalkı İşgücü Anketi 1999 yılı Nisan ayı verilerine göre istihdamın yüzde 5,4'ünü oluşturan 1,2 milyon kişi inşaat sektöründe istihdam edilmektedir. 1727. Çalışanların niteliği, yapılan iyileştirme çalışmalarına rağmen yeni teknolojiler ve sektörde meydana gelen gelişmeler karşısında yetersiz kalmaktadır. Mühendislik-Mimarlık, Teknik Müşavirlik ve Müteahhitlik Hizmetleri 1728. 1999 yılında ülkemizde meydana gelen deprem felaketinin acı sonuçları yer seçimi ve yapıda denetimin önemini bir defa daha göstermiştir. 1729. Yer seçimi doğal afetlerde güvenli ve ekonomik yapının ilk ve çok önemli adımını oluşturmaktadır. Ancak, deprem başta olmak üzere karşılaşılan doğal afetler sonunda ortaya çıkan olumsuz sonuçlar bu konudaki yasaların etkin bir şekilde uygulanamadığını göstermektedir. 1730. 1999 yılında yapılan çalışmalar sonucu depremin ortaya çıkardığı ihtiyaçları da kapsayacak biçimde hazırlanan yapı denetimi ile ilgili 595 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 10 Nisan 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu KHK mühendislik-mimarlık ve teknik müşavirlik hizmetlerinin yetkin bir yapı içinde sunulması için gerekli düzenlemeleri öngörmektedir. Ayrıca, 27 Aralık 1999 tarihinde yayımlanan 587 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile deprem afeti sonucu bina malikleri veya intifa hakkı sahiplerinin binaların kullanılamaz duruma gelmesi veya hasar görmesi nedeniyle uğrayacakları maddi zararların karşılanması amacıyla zorunlu deprem sigortası yaptırmalarına ilişkin usul ve esasları belirlenmiştir. Devlet İhale Yasası üzerinde çalışmalar ise sürdürülmekte olup, çalışmaların 2000 yılı içinde sonuçlandırılması beklenmektedir. 1731. Sektörde, mühendislik-mimarlık ve teknik müşavirlik hizmetlerinin verilmesinde pazarın globalleşmesi, kullanılan teknolojilerin gelişmesi ve esnek çalışma yönteminin yaygınlık kazanmasına paralel olarak ortaya çıkan rekabet koşullarını karşılamak üzere örgütlenme yapılarının ve kullanılan teknolojilerin iyileştirilmesi, hizmetin çeşitlendirilmesi ve bunun için ileri standartlara sahip yabancı kuruluşlarla gerek yurtiçi ve gerekse yurtdışı faaliyetlerde işbirliğinin artırılması yönündeki çabalar sürdürülmektedir. 1732. Müteahhitlik hizmetlerinde ise daralan iç piyasa şartlarına karşılık yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinde bir önceki yıla göre 1999 yılında taahhüt edilen işlerde yüzde 13 artış sağlanmıştır. 1972 yılından 1999 yılı sonuna kadar dış müteahhitlik hizmetlerinde üstlenilen işlerin toplam değeri yaklaşık 47 milyar dolar olmuştur. Toplam 39 ülkede verilen yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinde halen yaklaşık 50.000 kişi istihdam edilmektedir. Uluslararası müteahhitlik hizmetleri piyasasının 2000 yılı itibarıyla toplam hacminin yaklaşık 200 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye bu pazarda yaklaşık yüzde 2 payla onuncu sırada yer almaktadır. 1733. Sektörde, uluslararası standartlara ve AB mevzuatına uyum sağlanması, yurtdışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik hizmetlerinin yurtiçindeki kalite ve etkinliği ve dünya Pazar-larındaki payının artırılması amaçlanmaktadır.
b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar 1734. Bu amaç ve ilkeler çerçevesinde sektörün başlıca politikaları; ilgili mevzuat yapısının gözden geçirilmesi, mevzuattaki mevcut dağınıklığın giderilmesi, AB mevzuatı ile farklılıkların ortadan kaldırılması, sektörün rekabetgücünün ve verimliliğinin artırılması, hizmet üretiminde kalitenin uluslararası standartlara uygun duruma getirilmesi olacaktır. 1735. Sektörün ara insangücü ihtiyacını karşılamak için yapılan mesleki ve teknik eğitim çalışmaları desteklenecektir. Bu amaçla meslekiçi eğitime ağırlık verilecek, öğrenim ve eğitim ihtiyaçlara uygun olarak yeniden yapılandırılacak ve mesleki belgelendirme sisteminin işlerliği sağlanacaktır. 1736. Uygulama eksikliğinden dolayı yeterli denetimin olmayışı yapıların deprem güvenliğini azaltmaktadır. Uygulamaya giren Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili yönetmelikleri hazırlanarak ve ilişkili yasalarda gerekli düzenlemeler yapılarak tam olarak uygulanması sağlanacaktır. c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler 1737. Doğal olayların felakete dönüşmesini önlemeye ve böylece insanların daha güvenli, düzenli ve sağlıklı bir çevrede yaşa-malarına ekonomik ölçütler içinde olanak sağlamayı amaçlayan yer seçimi ve denetimi konusunda mevcut mevzuat gözden geçirilecek ve tek bir yasal çatı altında toplanması sağlanacaktır. 1738. 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ait Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği uygulamaya girecektir. 1739. 595 sayılı KHK'da belirtilen, etkin ve verimli bir yapı denetimi için gerekli nitelikte ve mesleğinde deneyimli mühendis ve mimar ihtiyacını karşılamaya dönük mevzuat çalışmaları sonuçlandırılacaktır. 1740. Türk ihale mevzuatında ilgili AB standartlarına ve Dünya Ticaret Örgütü mevzuatına uyum sağlanacaktır. 1741. 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklerinde yeni bir yapı kontrol sistemi ve afetlere karşı yapı dayanıklılığını sağlayacak teknik önlemleri içermek üzere revizyon çalışmaları tamamlanacaktır. 1742. İnşaat, mühendislik ve müteahhitlik sektörlerine ait bir bilgi bankası ve İnşaat Müteahhitleri Odası kurulacaktır. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ..... © DPT.YBM, 28.2.2003 |
|
|