EKONOMİDE ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI

I. REKABET HUKUKU VE POLİTİKALARI

a) Mevcut Durum

2032. Piyasa mekanizmasının iktisadi kaynakların dağılımını mümkün olan en yüksek toplumsal refaha ulaşacak biçimde yapması, önemli ölçüde piyasalarda rekabet koşullarının varlığına bağlıdır. Bu anlayışla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun 13.12.1994 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

2033. Rekabet Kurumunun oluşturulması ve konuya ilişkin ikincil mevzuat VII. Plan döneminde oluşturulmuştur.

2034. Kanunda, istisna getirilmeksizin tüm mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin rekabeti sınırlayıcı işlemleri kapsanmaktadır.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

2035. Rekabet politikalarının amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korun-masını sağlamaktır.

2036. Piyasaların rekabet yapısını belirleyen en önemli unsurlardan birisi rekabet mevzuatı olmakla beraber, toplumda bir rekabet kültürü anlayışının yerleşmesi de gerekmektedir. Bu nedenle, VIII. Plan döneminde bir taraftan Rekabet Kanununun etkin bir biçimde uygulanmasına devam edilirken, diğer taraftan da rekabet kültürünün oluşturulmasını teminen toplumun rekabet kuralları konusunda bilgilendirilmesine çalışılacaktır.

2037. Rekabet politikaları aracılığıyla piyasalarda etkinliği artırabilmek için; firmaların rekabeti bozan davranışlarını düzenleyen Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun yanı sıra, piyasaların işleyişini etkileyen diğer unsurlarda yapılacak idari ve yasal düzenlemeler kapsamında rekabet politikaları göz önünde bulundurulacaktır.

2038. 4054 sayılı Kanuna aykırı hükümler taşıyan yürürlükteki mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu amaçla, Rekabet Kanunu ile çatışan hükümler tespit edilerek, gerekli değişiklikler yapılacaktır. Bununla beraber, rekabet mevzuatının AB mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi çalışmaları sürdürülecektir.

2039. Rekabet Kurulu kararlarının yargısal denetimini yapmak üzere Danıştay'da, rekabet politikaları konusunda uzmanlaşmış müstakil bir dairenin kurulması yönünde çalışmalar yapılacaktır.

2040. Rekabet Kurulunun karar alma sürecinde, ekonomik etkinliğin artırılabilmesi için özellikle şirket birleşme ve devralmaları, günümüzdeki hızlı küreselleşme hareketleri neticesinde dünya ticaretinde yaşanan gelişmeler paralelinde, piyasaların uluslararası nitelik kazanması göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir.

2041. Özelleştirme uygulamalarında rekabetin sağlanmasına özen gösterilecektir. Rekabetin sağlanması için özelleştirilecek kuruluşların mülkiyetinin devri aşamasında pazar için rekabet kurallarının, mülkiyetinin devri sonrasında da işletmelerin faaliyet gösterecekleri piyasada pazar içi rekabet kurallarının tesis edilmesi gerekmektedir. Bununla beraber, kamu işletmeciliğinin devam ettiği sektörlerde rekabet ortamını sağlamak amacıyla bu sektörlerde yeni firmaların kamu işletmeleriyle eşit koşullarda faaliyet göstermesine imkan verecek düzenlemeler yapılacaktır. Rekabete açılamayan doğal tekel niteliğindeki sektörlerde ise özelleştirme yapılmadan önce bu sektörleri düzenleyici kural ve kurumlar oluşturulacaktır.

2042. Kamunun iktisadi hayatı etkileyen faaliyetlerinden biri olan kamu ihaleleri alanındaki mevzuat gözden geçirilerek, rekabetin tam olarak gerçekleşmesini sağlayacak değişiklikler yapılacaktır. Kamu ihalelerinde rekabet ortamını bozmaya yönelik, yarışmacılar arasında yapılacak yatay anlaşmalar veya yarışmacıların hakim durumlarını kötüye kullanmaya yönelik davranışları etkin bir biçimde izlenecek ve soruşturulacaktır.

2043. VIII. Plan döneminde devlet yardımları mevzuatının oluşturulmasında rekabet politikaları özenle gözetilecektir.

2044. Toplumun rekabet konusunda bilgilendirilmesi amacıyla eğitici yayınlar ve programlar, görsel ve işitsel medya araçları ve yazılı basın vasıtasıyla sunulacaktır. Ayrıca, üniversitelerin ilgili programlarında rekabet hukuku ve politikalarının etkili bir biçimde işlenmesi sağlanacaktır.

c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler

2045. Rekabetin Korunması Hakkında Kanunla çelişen diğer mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla, yürürlükteki mevzuatta mal ve hizmet piyasalarında rekabet kurallarının işleyişine engel olan hükümler Rekabet Kurumu tarafından tespit edilecek ve gerekli değişiklikler yapılacaktır.

2046. Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun uygulanmasında, Rekabet Kurulu kararlarının yargısal denetimindeki etkinliği artırmak amacıyla Danıştay'da ayrı bir daire kurulacaktır.