VIII. TARIMSAL GELİŞME

4. SU ÜRÜNLERİ

a) Mevcut Durum

1350. Ülkemiz; su ürünleri konusunda büyük bir potansiyele sahip olmasına karşın su ürünlerinin ekonomiye katkısı çok düşüktür.

1351. Su ürünleri üretimi,1995 yılında 649,2 bin ton iken, 1996 yılında 549,6 bin ton, 1997 yılında 500,3 bin ton ve 1998 yılında 543,9 bin ton olmuştur. Toplam su ürünleri üretiminin VII. Plan döneminde ortalama yılda yüzde 2,2 oranında azalması beklenmektedir.

1352. Denizlerimizde, kıyı balıkçılığına dayanan avcılıkla yapılan üretim; kirlilik, ekolojik değişimler ve kaynakların rasyonel kullanılmaması sonucunda düşmüştür. Ayrıca gerekli altyapı tamamlanamadığından açık deniz balıkçılığına başlanamamıştır. Yetiştiricilikle yapılan üretim artarak toplam su ürünleri üretimindeki payı yüzde 10'lara yükselmiştir.

1353. Su ürünleri stoklarının büyüklükleri, bunları etkileyen faktörleri ve yıllık avlanabilir miktarı belirlemek amacıyla yapılması gerekli görülen çalışmalar ile Ar-Ge faaliyetlerinin koordinasyon içinde uygulamaya dönük olarak gerçekleştirilememesi sürdürülebilir üretimi engellemektedir.

1354. Ülkemiz içsu alanlarının yaklaşık yüzde 17'sine sahip olacak GAP Bölgesindeki su kaynaklarının değerlendirilmesi amacıyla gerekli sektörel altyapının tamamlanması çalışmalarına devam edilmektedir.

1355. VII. Plan döneminde, su ürünleri sektöründe üretimi etkileyen en önemli alt yapı olan balıkçı barınaklarından 18 adedi tamamlanarak faaliyete geçmiştir. Böylece Plan dönemi sonu itibarıyla ülkemizde 145 adet balıkçı barınağı, 44 adet barınma yeri ve 59 adet çekek yeri olmak üzere toplam 248 adet kıyı yapısı balıkçılarımızın hizmetine açılmış olacaktır.

1356. Toplam ihracatımızda yüzde 80'lik payı olan AT tarafından ülkemiz menşeili taze balık ve çift kabuklu yumuşakçaların ithalatı, üretim ve işleme yerlerindeki hijyenik şartların yetersizliği nedeniyle 1998 yılında yasaklanmış, ancak yapılan iyileştirme çalışmaları sonucunda bu yasak 1999 yılı içerisinde kaldırılmıştır. Konuyla ilgili düzenlemeler, koruma kontrol faaliyetlerini güçlendirme çalışmaları çerçevesinde sürdürülmektedir.

1357. VII. Plan döneminde su ürünleri üretiminin yılda ortalama yüzde 2,2, ihracatının yüzde 3,5 oranında azalması beklenmektedir. İthalatta, 1995 yılında büyük bir artış görülmüş olmasına rağmen 1997-2000 döneminde yılda ortalama yüzde 1 oranında azalma olması beklenmektedir.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

1358. Su kaynaklarının korunarak sürdürülebilir kullanım ilkesi çerçevesinde, su ürünleri üretimi artırılacaktır.

1359. Üretimin artırılması için, denizlerimizdeki ve içsularımızdaki doğal ortamların korunması, kontrolu ve geliştirilmesi sağlanacaktır. Bu çerçevede en fazla üretimin gerçekleştirildiği Karadeniz'de balıkçılığın korunması ve geliştirilmesi için ülkemiz koordinatörlüğünde sürdürülen çalışmalar sonuçlandırılacaktır. Gerekli altyapı tamamlanarak açık deniz balıkçılığına geçilecek, bu konuyla ilgili uluslararası anlaşmaların yapılması için girişimlerde bulunulacaktır. Yetiştiriciliğin çevre, turizm, orman, ulaştırma ve diğer ilgili sektörlerle etkileşimi dikkate alınarak geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına önem verilecektir.

1360. Ülkemiz içsu kaynaklarının rasyonel olarak kullanılması amacıyla, ekolojik ve limnolojik özellikleri belirlenecek, ortama uygun ve ekonomik değeri yüksek türlerin yetiştirilmesi için balıklandırma faaliyetleri yönlendirilecektir. Özellikle GAP Bölgesindeki su ürünleri potansiyeli değerlendirilecektir.

1361. Denizlerimizden elde edilen üretimde görülen azalma eğiliminin önlenebilmesi ve kaynakların korunarak üretimin artırılması amacıyla, stok büyüklüklerinin ve yıllık avlanabilir miktarın belirlenmesine yönelik araştırma faaliyetlerinin sürekli ve uygulamaya dönük olarak gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.

1362. Sektörde pazarlama altyapı eksiklikleri giderilerek, pazar koşullarının öngördüğü düzenlemeler yapılacak ve ihracat artırılacaktır.

1363. AT Ortak Balıkçılık Politikasına uyum esas alınacaktır.