IV. SOSYAL REFAHIN ARTIRILMASI

8. TÜKETİCİNİN KORUNMASI

a) Mevcut Durum

1065. Küreselleşme süreciyle birlikte, dünya markalarının çoğalması, giderek yaygınlaşan elektronik ticaretin sınır tanımaması, tüketici talep ve tercihlerinin göz önünde bulundurulmasının gerekliliği, tüketicinin korunması ihtiyacını artırmaktadır.

1066. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da öngörülen Tüketici Konseyi, Reklam Kurulu ve Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri oluşturulmuş, ancak, Tüketici Mahkemeleri kurulamamıştır.

1067. Aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı tüketicilerin korunmasına yönelik olarak, Reklam Kurulunun çalışmaları, aldığı kararlar ve verilen cezalar konusunda bilgilendirme çalışmalarına olan ihtiyaç devam etmektedir.

1068. Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri kararlarının yaptırım gücünün olmaması, Heyetlerin etkinliğini azaltmakta ve tüketici davalarına bakan mahkemelerin yükünü artırmaktadır.

1069. Kamu hizmetleri ile bankacılık, kredili alışveriş, taşımacılık gibi hizmetlerde hazırlanan standart sözleşmelerde, tüketicileri haksız kayıtlara karşı koruyucu, üreticiler/satıcılar ile tüketiciler arasında dengeyi sağlayıcı düzenleme çalışmaları sürmektedir.

1070. Teknolojik gelişmelere paralel olarak boyutları giderek büyüyen elektronik ticaretin geliştirilmesini ve bilgi güvenliğini sağlayacak, uluslararası kural ve standartlarla uyumlu düzenlemeler yapılamamıştır.

1071. Gıda katkı maddeleri, hormonlu ve antibiyotikli gıdalar, zararlılar, transgenik gıdalar ve gıda ambalajları konusunda tüketicilerin bilgilendirilmesi ve sağlığının korunmasına ilişkin etkin bir denetim mekanizmasının geliştirilmesi önem arz etmektedir.

1072. Tüketicinin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesine yönelik eğitim faaliyetlerine devam edilmiştir. Ancak eğitim faaliyetlerinin yetersizliği, örgütlenme eksikliği ve yasal boşluklar nedeniyle tüketicilerin bilinçlendirilmesinde istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Tüketicilerin hak ve sorumlulukları ile mal ve hizmetlerin kullanımının yanında, bunların çevreye olan olumsuz etkileri ve insan sağlığı üzerindeki zararları, atıkların yeniden değerlendirilmesi, geri dönüşümlü ambalaj kullanımı konularında bilgilendirilme ihtiyaçları sürmektedir.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

1073. Tüketicinin korunmasında; sağlıklı bir rekabet ortamının sağlanması, tüketici bilincinin geliştirilmesi, yaşam kalitesinin artırılması, kaliteli ürün sunumuyla ekonomik kayıpların önlenmesi esastır.

1074. Tüketici Mahkemeleri kurulacak, Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri ile Reklam Kurulunun etkin çalışmaları sağlanacaktır.

1075. Çevreye karşı duyarlı bir tüketici bilincini yerleştirmek ve geliştirmek amacıyla, eğitim çalışmaları artırılacak ve tüketiciler ile üretici/satıcılar arasında adil bir denge kurularak, tüketicilerin ürünlere ulaşabilirliği kolaylaştırılacaktır.

1076. Tüketici haklarının korunması amacıyla, tüketicilerin örgütlenmeleri desteklenecektir.

1077. Tüketicilere daha sağlıklı, güvenli ve çevreye duyarlı mal ve hizmet sunumunun sağlanması amacıyla işletmelerin; temiz, çevre korumacılığını gözeten, enerji, su ve hammadde tasarrufu sağlayan teknolojiler kullanmaları özendirilecektir.

1078. Tüketicilerin sağlık ve güvenliğini sağlamak amacıyla, piyasa denetimleri etkinleştirilecek ve gıdalara ilişkin bilgilerin tüketicilere ulaştırılması sağlanacaktır.

1079. Tüketicinin korunması ile ilgili hususlarda AB standartları esas alınacaktır.

1080. Elektronik ticaretle ilgili tüketici güvenini sağlayacak, kullanımı geliştirecek düzenlemeler tamamlanacaktır.

c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler

1081. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile öngörülen Tüketici Mahkemeleri kurulacaktır.

1082. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gözden geçirilerek günün şartlarına göre yeniden düzenlenecektir.

1083. Bankacılık, kredili alışveriş, taşımacılık gibi konularda ve kamu hizmetlerinde hazırlanan standart sözleşmelere ilişkin düzenleme yapılacak, sözleşmelerdeki haksız şartlara karşı tüketicinin korunmasını sağlayıcı Genel İşlem Şartları konusunda başlatılan çalışmalar tamamlanacaktır.

1084. Elektronik ticarette tüketici haklarını gözeten, tüketici güvenini sağlayan ve dijital imzayı da kapsayan yasal düzenlemeler yapılacaktır.

1085. Turistik hizmetler, paket turlar ve devre tatiller konusunda tüketicilerin haklarını ve ekonomik çıkarlarını koruyucu düzenlemeler yapılacaktır.

1086. Aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar konusunda mevzuattaki dağınıklığın ve yetki kargaşasının giderilmesi için düzenleme yapılacak ve Reklam Kurulunun etkinliği artırılacaktır.

1087. İnsan sağlığı ve güvenliği açısından en az risk taşıyan ürünlerin üretiminin temini için genel ürün güvenliği konusunda gerekli yasal düzenlemeler yapılacaktır.

1088. Tüketici Sorunları Hakem Heyetlerinin etkinliğini artırmak açısından, Heyetlerin sektör bazında ihtisaslaşmasını öngören ve belirli bir sınıra kadar olan uyuşmazlıklar konusunda karar alabilmelerini sağlayacak düzenlemeler yapılacaktır.