VI. BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ

a) Mevcut Durum

Dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye'de de bilgi ve iletişim teknolojileri bilinci ve kullanımı giderek yaygınlaşmakta, iktisadi ve sosyal yaşamda, kurumsal yapı ve ilişkilerde değişim süreci hızlanmaktadır. Bu değişim sürecinin bir sonucu olarak ortaya çıkan bilgi toplumu kavramı, dünyada hızla yaygınlaşan yeni bir toplumsal dönüşüm sürecini ifade etmektedir.

Bilgi ve iletişim teknolojileri, bilginin etkin kullanımı ve paylaşımı sayesinde ülkelerin rekabet güçlerinin artırılmasında önemli fırsatlar sunmakta, bu teknolojileri etkin kullanamayan ülkeler açısından ise, geleceğe yönelik önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bilgi toplumunun getirdiği fırsatlar ve tehditler artan bir ilgi görmekte, bu konuda uluslararası işbirliğini artırmak amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda, Birleşmiş Milletler koordinasyonunda Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi düzenlenmiştir. Aralık 2003'de Cenevre'de gerçekleştirilen Zirvenin ilk aşamasına toplam 176 ülke, çeşitli uluslar arası kuruluş ve sivil toplum örgütleri katılım sağlamış ve Zirve sonucunda ilkeler bildirgesi ile eylem planı kabul edilmiştir. Zirvenin ikinci aşaması Kasım 2005'de Tunus'ta yapılacaktır.

Uluslar arası düzeydeki faaliyetlerin yanı sıra, birçok ülkede bilgi toplumuna dönüşümü gerçekleştirmek üzere çeşitli programlar hayata geçirilmektedir. Bu sürecin AB'deki yansıması; 2000 yılında kabul edilen ve AB'nin gelecek 10 yılda dünyanın en rekabetçi, dinamik ve bilgi tabanlı ekonomisi haline gelmesini hedefleyen Lizbon Stratejisi ve bu Stratejiyi hayata geçirmek amacıyla geliştirilen eAvrupa Girişimidir. Bu Girişimin gerçekleştirilmesi amacıyla hazırlanan eAvrupa 2002 Eylem Planı Haziran 2000'de kabul edilmiş ve başarı ile uygulanmıştır. Türkiye, eAvrupa+ adı altında Birliğe aday ülkeleri kapsayacak şekilde genişletilen Girişime 2001 yılında taraf olmuştur. eAvrupa+ Girişimi Şubat 2004'te Budapeşte'de düzenlenen Avrupa Bakanlar Konferansında son ilerleme raporunun yayımlanmasıyla sonuçlanmıştır. eAvrupa+ Eylem Planının tamamlanması sonrasında Birliğin yeni üyeleri de yeni hedeflerle geliştirilen eAvrupa 2005 Eylem Planına katılmışlardır. Türkiye dahil tüm aday ülkeler, 2004 yılından itibaren eAvrupa 2005'e gözlemci olarak katılım sağlamaktadır.

Türkiye, Avrupa Birliği'nin Lizbon Stratejisini destekleyen programlarından biri olarak değerlendirilen İdareler Arasında Elektronik Veri Değişimi (IDA) Programına da 16 Mart 2004 tarihinden itibaren taraf olmuştur.

Ülkemizde bilgi toplumuna geçiş sürecinin hızlandırılması amacıyla, Acil Eylem Planında yer verilen e-Dönüşüm Türkiye Projesinin koordinasyonuyla DPT Müsteşarlığı görevlendirilmiştir. 2003/12 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile Projenin amaçları ve uygulama esasları belirlenmiştir.
DPT Müsteşarlığı koordinasyonunda, katılımcı bir yaklaşımla yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlanan ve 73 eylemden oluşan e-Dönüşüm Türkiye Projesi Kısa Dönem Eylem Planı (KDEP) 2003/48 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile hayata geçirilmiştir. Projenin üst seviyede yönlendirilmesi ve izlenmesi amacıyla e-Dönüşüm Türkiye İcra Kurulu kurulmuştur. İcra Kurulu düzenli olarak her ay toplanmakta ve Eylem Planındaki gelişmeleri değerlendirmektedir.

e-Dönüşüm Türkiye İcra Kurulu, kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgili sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışması ve e-Dönüşüm Türkiye Projesi Danışma Kurulunun katkılarıyla hazırlanan Bilgi Toplumuna Dönüşüm Politikası belgesini kabul etmiştir. KDEP'in ilk maddesi olan Bilgi Toplumu Stratejisine de esas teşkil edecek olan bu belgede, Türkiye'nin küresel rekabette avantaj sağlayarak dünya pazarından daha fazla pay alması ve toplum refahının artırılması amacıyla, bilgi ekonomisine geçmesi ve bilgi toplumuna dönüşmesine yönelik temel politikalar belirlenmektedir.

Bilgi Toplumu Stratejisinin hazırlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Stratejinin hazırlanmasıyla, bilgi toplumuna dönüşüm yönünde eAvrupa Girişimi de dikkate alınarak orta ve uzun vadeli hedefler belirlenecektir.

e-Dönüşüm Türkiye Projesinin en önemli bileşenlerinden biri e-devlettir. Bu kapsamda; kullanıcıların elektronik ortamda sunulacak kamu hizmetlerine tek noktadan ulaşabilecekleri, vatandaş ve iş dünyasının ihtiyaçlarına odaklanmış, bütünleşik hizmetlerin sunulacağı e-devlet kapısının hayata geçirilmesi öngörülmekte olup, buna yönelik çalışmalar başlatılmıştır.
Tüm vatandaşların kamu ile olan ilişkilerinde tek bir numaranın kullanılması amacı doğrultusunda; vergi, vatandaşlık, sosyal güvenlik, vb. numaraların birleştirilmesine ilişkin olarak önemli aşamalar kaydedilmiş ve kimlik eşleştirme çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmıştır. Vatandaş kimlik bilgilerine tek ve benzersiz bir numara ile ulaşılmasını sağlayan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) veri tabanındaki kimlik bilgilerinin kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmasını amaçlayan Kimlik Paylaşım Sisteminin 2004 yılı sonunda hizmete girmesi beklenmektedir. Kamu kurumlarının tüzel kişiler ile ilgili işlemlerinde ise, Maliye Bakanlığı tarafından verilen vergi kimlik numaralarının kullanılması esas alınmıştır.

e-Devlet kapsamında; Vergi Daireleri Otomasyon Projesi (VEDOP), Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi (GİMOP), Polis Bilgisayar Ağı (POLNET), Saymanlık Otomasyonu Sistemi (Say2000i) ve Mevzuat Bilgi Sistemi yaygın olarak hizmet veren uygulamalardır. 2004 yılı içerisinde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından hayata geçirilen e-Bildirge Projesi ile 6 milyonu aşkın işçinin sigorta bildirimlerinin, 800 binden fazla işveren tarafından Kuruma iletilmesine ve tahakkuk bedellerinin elektronik ortamda ödenmesine imkan sağlanmıştır. VEDOP-II Projesi kapsamında geliştirilen e-beyanname uygulaması ile bir kısım vergilerin Ekim 2004'ten itibaren, gelir ve kurumlar vergilerinin ise 2005 yılı başından itibaren İnternet üzerinden beyan edilmesi ve tahakkuk eden vergilerin ödenmesi olanağı getirilmiştir. Çalışmalarına 2001 yılında başlanan Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) kapsamında ilk aşama tamamlanmış ve Adalet Bakanlığı Merkez Birimleri otomasyona geçirilmiştir. Projenin ikinci aşaması olan taşra birimleri ile merkez arasındaki bağlantının sağlanmasına yönelik çalışmalar sürmektedir.

Bilgi toplumunun gerektirdiği insan kaynaklarının yetiştirilmesi amacıyla eğitim alanında önemli atılımlar başlatılmıştır. Bu kapsamda, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile Türk Telekom A.Ş. arasında imzalanan protokol çerçevesinde, Türkiye genelindeki toplam 42.534 kuruma, 4 aşamada, 31 Aralık 2005 tarihine kadar ADSL internet erişimi ve hizmetleri sağlanacaktır. Ağustos 2004 itibarıyla, MEB'e bağlı 9.126 kurumun ADSL internet erişimi sağlanmıştır. Temel Eğitim Projesi (TEP) Faz 1 kapsamında kurulan 2.802 okulun bilgisayar laboratuarları açılarak internet bağlantıları kurulurken, kırsal kesim dahil 26.276 okula bilgisayar ve internet bağlantısı sağlanmıştır. Yaşam boyu öğrenim yaklaşımı çerçevesinde, bütün vatandaşlarımıza yaşamlarında ihtiyaç duyacakları konularda eğitim sağlamaya yönelik Eğitim Portalı çalışmaları MEB tarafından başlatılmıştır. Ayrıca, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında bulunan bilgi teknolojisi sınıflarından tüm vatandaşların yararlanmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

e-Ticarete ilişkin olarak yürütülen çalışmalar kapsamında, elektronik ticaret imkanlarından dış ticarette de yararlanılması amacıyla dış ticarete ilişkin belgelerin elektronik ortamda paylaşılması ve uluslararası dolaşımının sağlanması için pilot proje çalışmalarına başlanmıştır. KOBİ'lerin e-ticarete yönlendirilmesi hususunda Ocak-Eylül 2004 döneminde toplam 440 firmaya mali destek sağlanmıştır. Yine bu amaçla ortak bir e-ticaret bilgi havuzu oluşturulmasına ilişkin etüd-proje çalışmaları devam etmektedir.

e-Devlet ve e-ticarete ilişkin yasal alt yapının oluşturulması çalışmaları sürdürülmektedir. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu 23 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun ile elektronik imzanın elle atılan imza ile aynı ispat gücüne sahip olduğu hükme bağlanmıştır. Kanuna ilişkin ikincil düzenlemelerin Ocak 2005 tarihine kadar hazırlanması, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının yetkilendirilmesi ve denetimi görevleri Telekomünikasyon Kurumuna verilmiştir. İkincil düzenlemelere ilişkin taslaklar Ağustos 2004 itibarıyla hazırlanmış ve görüş alınmak üzere kamuoyuna sunulmuştur.

Ayrıca, 6 Eylül 2004 tarih ve 2004/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile kamuda e-imza uygulamasına ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Buna göre; kamu kurum ve çalışanlarına elektronik sertifika sağlamak üzere oluşturulacak merkezi kamu sertifikasyon yapısının gözetim ve denetim görevi Telekomünikasyon Kurumuna, buna ilişkin güvenli teknik alt yapının kurulması ve işletilmesi sorumluluğu ise TÜBİTAK'a bağlı Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsüne (UEKAE) verilmiştir. UEKAE kamu sertifika hizmet sağlayıcısı olarak görev yapacak ve dileyen sertifika hizmet sağlayıcılarına da kök sertifika hizmeti verecektir.

e-Dönüşüm Türkiye İcra Kurulunun almış olduğu kararla; elektronik ortamdaki bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacağı usul ve esaslar ile kurumlarda oluşturulacak elektronik kayıt sistemlerinin birbiriyle uyumlu işlemesi ve etkin şekilde yönetilmesine ilişkin çalışmalarda bulunmak üzere Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü görevlendirilmiştir.

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 24 Nisan 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirleyen yönetmelik 27 Nisan 2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarında bilgi edinme birimleri kurulmuştur. Elektronik ortamda fikri hakların korunması konusunda 12 Mart 2004 tarihinde yürürlüğe giren 5101 sayılı Kanunla yeni düzenlemeler yapılarak bu alandaki eksiklikler giderilmiştir. Diğer taraftan, mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan sorunların giderilmesi amacıyla hazırlanan ve 26 Haziran 2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5194 sayılı Kanunla, fikri haklar konusunda yargının işleyişine ve bu alanda uygulanacak yaptırımlara ilişkin yeni düzenlemeler getirilmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda bilişim suçları ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş olup, Kanunun ilgili hükümleri 1 Nisan 2005 tarihinde yürürlüğe girecektir. Adalet Bakanlığı tarafından Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı hazırlanmış ve 2004 yılı Temmuz ayı içerisinde görüşleri alınmak üzere kamu kurumlarına gönderilmiştir.

e-Dönüşüm Türkiye Projesini ve Türkiye'nin bilgi toplumuna geçiş sürecini destekleyici nitelikteki bazı çalışmalar, uluslar arası kuruluşlarla işbirliği içinde sürdürülmektedir. Bu çerçevede, Dünya Bankası ile işbirliğine gidilerek Bilgi Ekonomisi Değerlendirme Raporu hazırlatılmış ve Mayıs 2004 tarihinde yayımlanmıştır. e-Devlete hazırlık düzeyinin değerlendirilmesi amacını taşıyan OECD e-devlet ülke incelemesine 2005 yılında Türkiye'nin de dahil edilmesine yönelik temaslar sürdürülmektedir.

Türkiye bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) pazarı 2003 yılında bir önceki yıla göre yüzde 12 oranında büyüyerek 10,3 milyar ABD doları seviyesine ulaşmıştır. 2004 yılında da pazardaki büyümenin yüzde 16 ile devam edeceği ve toplam pazarın yaklaşık 11,9 milyar ABD doları seviyesine erişeceği tahmin edilmektedir. 2004 yılında pazarın, yaklaşık 9,6 milyar ABD dolarlık kısmının telekomünikasyon sektörü, geri kalan 2,3 milyar ABD dolarlık kısmının ise bilgi teknolojilerinden oluştuğu tahmin edilmektedir. 2005 yılında, kamu ve özel sektörün bilgi teknolojisi yatırımlarının artması ve telekomünikasyon pazarının tümüyle serbestleşmesi sonrasında elektronik haberleşme hizmetlerinin çeşitlenmesi ve yaygınlaşmasıyla BİT pazarının 2004 yılına oranla yaklaşık yüzde 15,6 oranında büyüyerek 13,8 milyar ABD doları seviyesine ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Kamu BİT yatırımlarına, 2003 yılında 204 proje için 208 milyon ABD doları, 2004 yılında ise 211 proje için yaklaşık 281 milyon ABD doları ödenek tahsis edilmiştir.
Sabit telefon santral kapasitesinin, 2003 yılındaki 21,1 milyon hat seviyesinden 2004 yılında 20,8 milyon hatta gerileyeceği, buna paralel olarak abone sayısının da 18,9 milyondan 18,4 milyona düşeceği tahmin edilmektedir. 2003 yılında yüzde 26,9 olan abone yoğunluğunun, 2004 yılında yüzde 25,8'e düşmesi beklenmektedir.

2003 yılında mobil telefon abone sayısı 27,9 milyona, abone yoğunluğu ise yüzde 39,7'ye yükselmiştir. 2004 yılı sonunda mobil telefon abone sayısının 33 milyona, abone yoğunluğunun ise yaklaşık yüzde 46,3'e ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Kurulu bilgisayar kapasitesi son yıllarda hızla artmış olmakla birlikte, 2003 yılında 100 kişiye düşen bilgisayar sayısı sadece 4,5 olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılında ise bu oranın yüzde 5,5 düzeyine yükseleceği tahmin edilmektedir. 2003 yılı için yüzde 8,5 internet kullanıcı yoğunluğu ile Türkiye, yüzde 39 olan AB ortalamasının oldukça altındadır. DİE tarafından yapılan Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırmasına göre, Haziran 2004 itibarıyla ülkemizde 16-74 yaş grubundaki hane halkı bireylerinin bilgisayar kullanım oranı yüzde 16,8, internet erişimi bulunan hanelerin oranı ise yüzde 7 olmuştur. 2004 yılı sonunda, internet kullanıcı sayısının 10 milyona, internet kullanıcı yoğunluğunun yüzde 13,8'e ulaşması beklenmektedir.
Telekomünikasyon pazarının potansiyel gelişimini sınırlandıran yüksek vergi yükü, bilgi toplumu hizmetlerinin yaygınlaştırılmasını da olumsuz yönde etkilemektedir.

Türk Telekom'un özelleştirilmesine yönelik piyasa talep analizi çalışmaları tamamlanmış ve 13 Kasım 2003 tarihinde yeni satış stratejisini içeren Bakanlar Kurulu Kararı alınmıştır. Bu Karar uyarınca, şirket hisselerinin en az yüzde 51'i tek seferde blok olarak satılacak ve blok satışı müteakip, kalan hisseler Bakanlar Kurulunca belirlenecek süreç çerçevesinde halka arz edilecektir. Ancak, 15 Ekim 2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2004/7931 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tek seferde blok olarak satılacak hisse oranı yüzde 55'e çıkartılmış ve ihale ilanının 2004 yılı sonuna kadar yapılması kararlaştırılmıştır. Türk Telekom hisselerinin blok olarak satışına ilişkin ihale öncesinde, potansiyel yatırımcıları Şirketin hukuki, operasyonel ve mali durumuna ilişkin olarak aydınlatmak, satış sürecine ilişkin bilgi vermek ve kendilerinin de özelleştirme sürecine ilişkin görüşlerini almak üzere bilgilendirme süreci başlatılmış ve bu süreç 31 Temmuz 2004 tarihinde tamamlanmıştır. Ayrıca, 2 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe giren 5189 sayılı Kanun ile 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun yabancılara satılacak Türk Telekom hisselerinin oranını yüzde 45 ile sınırlayan hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
5189 sayılı Kanun ile TÜRKSAT Uydu Haberleşme ve İşletme A.Ş. kurulmuş olup, daha önce Türk Telekom tarafından yürütülen uydu hizmetleri, bu şirket tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

Telekomünikasyon Kurumu tarafından, Eylül 2003 - Eylül 2004 döneminde, Yetkilendirme Yönetmeliği, Numaralandırma Yönetmeliği, Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik, Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik, Amatör Telsizcilik Yönetmeliği, Kriptolu Telsiz Sistemleri Yönetmeliği, Kısa Mesafe Erişimli Telsiz Cihazlarının Kurma ve Kullanma Esasları Hakkında Yönetmelik, Telekomünikasyon Sektöründe Kişisel Bilgilerin İşlenmesi ve Gizliliğinin Korunması Hakkında Yönetmelik ile Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımı Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ uygulamaya konmuştur. Yerel Ağa Ayrıştırılmış Erişime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ 20 Temmuz 2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış olup 1 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe girecektir. Diğer taraftan, olası anlaşmazlıklarda Kurumun müdahil olacağı durumlar, süreler ve genel esasları belirleyen düzenlemelere Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği kapsamında yer verilmiştir.

2004 yılı Eylül ayı itibarıyla, 23 adet uydu telekomünikasyon hizmeti, 3 adet uydu platform hizmeti, 7 adet GMPCS mobil telefon hizmeti, 12 adet karasal hatlar üzerinden veri iletimi hizmeti, 40 adet uzak mesafe telefon hizmeti, 4 adet ortak kullanımlı telsiz hizmeti için toplam 89 adet İkinci Tip Telekomünikasyon Ruhsatı verilmiştir. Ayrıca, 110 adet internet servis sağlayıcısına da genel izin verilmiştir.

Türk Telekom tarafından 2004 yılında devreye alınan sayısal abone hatları (xDSL - ADSL, vb.) ile genişbant erişimi konusunda önemli bir aşama kaydedilmiş ve DSL kullanıcı sayısı Haziran 2004 itibarıyla 137 bine ulaşmıştır. DSL'nin henüz yeterince yaygınlaşmamış olması, alternatif internet erişim yöntemlerindeki düşük hız ve satın alma gücüne göre yüksek fiyat, pazarın gelişimini kısıtlayan önemli nedenler olarak değerlendirilmektedir.

4971 sayılı Kanunla bir başka işletmeciyle birleşmesine olanak sağlanan Aycell'in, Aria ile birleşme süreci tamamlanmıştır. Ticari ünvanı Avea olarak belirlenen yeni şirketin hisselerinin yüzde 40'ı Türk Telekom'a aittir.

4502 sayılı Kanunda öngörüldüğü şekilde Türk Telekom'un ses ve bununla ilgili alt yapı tekeli 2004 yılı başında sona ermiştir. Bu tarih itibarıyla tüm telekomünikasyon hizmetleri serbest rekabet ortamında ilgili hizmet alanında yetkilendirilmiş özel işletmeciler tarafından da sunulabilmektedir. Telekomünikasyon Kurumu ses iletimi hizmetlerinde yetkilendirmelere 2004 yılı Mayıs ayında başlamış, bu kapsamda Eylül 2004 itibarıyla 40 işletmeciye uzak mesafe telefon hizmetleri lisansı verilmiştir.

Elektronik Haberleşme Kanununun hazırlanmasına yönelik olarak Ulaştırma Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar tamamlanmış ve kanun tasarısı taslağı görüşleri alınmak üzere ilgili taraflara gönderilmiştir. Ayrıca, evrensel hizmetin kapsamı, maliyeti ve bunun finansmanı hususlarında Ulaştırma Bakanlığı tarafından hazırlanan kanun tasarısı taslağı ilgili kurumların görüşlerine sunulmuştur. Telekomünikasyon sektöründe ihtiyaç duyulan ikincil düzenlemelerin büyük kısmı tamamlanmış olup, AB'nin telekomünikasyon alanındaki Yeni Düzenleyici Çerçevesine uyum açısından eksikliklerle ilgili çalışmalar Telekomünikasyon Kurumu tarafından yürütülmektedir.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun koordinatörlüğünde yürütülen sayısal yayıncılığın alt yapısını oluşturmaya yönelik çalışmalar tamamlanmıştır.

Radyo ve Televizyon Ulusal Frekans Planı, Telekomünikasyon Kurumu tarafından hazırlanmıştır. Özel radyo ve televizyon kuruluşlarına lisans verilmesi konusunda bir gelişme sağlanamamıştır.

Posta sektöründeki devlet tekelinin AB ülkelerindeki serbestleşme çalışmaları da dikkate alınarak kontrollü ve kademeli olarak kaldırılması, bağımsız düzenleyici bir otoritenin oluşturulması ve sektörün ilgili AB Direktifleri paralelinde; sürat, kalite, güvenilirlik ve erişilebilirlik esasları çerçevesinde yeniden yapılandırılması amacıyla yasal düzenleme çalışması başlatılmıştır.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

Bilgi toplumuna dönüşümün temel amacı; en değerli kaynak olan bilginin, bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılarak üretilmesi, saklanması, erişilmesi, yaygınlaştırılması ve etkin olarak kullanılması yoluyla ülkemizin uluslar arası rekabet gücünün ve refah düzeyinin artırılmasıdır.

2003-2004 yıllarını kapsayan e-Dönüşüm Türkiye Projesi Kısa Dönem Eylem Planının uygulanmasına ve izlenmesine devam edilecektir. Diğer taraftan, eAvrupa 2005 hedefleriyle uyumlu ve sadece 2005 yılını kapsayacak ayrı bir Eylem Planı hazırlanacaktır.

Bilgi toplumu stratejisi oluşturulacak, bilgi toplumunun gerektirdiği nitelikli insan kaynağı planlaması yapılacaktır. Ülkemizin yazılım alanında uluslar arası düzeyde mükemmellik merkezine dönüşümü yönünde politikalar belirlenecektir.

İnternet alt yapısı ve kullanımı, eAvrupa 2005 hedeflerine uygun olarak genişbant öncelikli olacak şekilde yaygınlaştırılacaktır.
Ağ ve bilgi güvenliğinin sağlanması ve toplumun bu yönde bilinçlendirilmesi çalışmaları sürdürülecektir.

e-Devlet uygulamaları bütüncül bir yaklaşımla ele alınacaktır. Bu kapsamda, kamuya ait BİT yatırım projeleri kurumlar arası koordinasyon ve bilgi paylaşımını esas alan bir anlayışla yürütülecektir.

Kamu hizmetlerinin çevrimiçi sunumunda vatandaş ve iş dünyasının yaşam ve iş süreçleri temel alınacaktır. e-Devlet uygulamalarında mükerrerliklerin giderilmesi ve birlikte çalışabilirliğin sağlanması yönünde standartların belirlenmesinin yanı sıra, tek kapıdan hizmet sunumuna yönelik çalışmalar yürütülecektir.

Sağlık bilgi yönetimi sisteminin oluşturulmasına yönelik olarak, başta hasta kayıtları olmak üzere, kullanılan sağlık ürünlerinin sınıflandırılması ve standardizasyonu ile klinik verinin kodlanması çalışmaları sürdürülecektir.

KOBİ'lerde e-ticaret ve e-iş bilincinin oluşturulması, şirketlerin internet üzerinden e-ticarete hazırlık sürecinin kolaylaştırılması, ortak e-Ticaret Bilgi Havuzu ve Şirket Sicil Kayıt Sisteminin oluşturulması, dış ticarette kullanılan bilgi ve belgelerin elektronik ortamda paylaşılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir.

Telekomünikasyon sektörünün hizmet yeteneğinin küresel düzeyde geliştirilmesi temel hedeftir. Bu hedef doğrultusunda devletin düzenleyici rolü etkinleştirilecek ve rekabet ortamı geliştirilecektir.

AB'nin telekomünikasyon alanındaki Yeni Düzenleyici Çerçevesinde yer alan direktiflere uyum çalışmaları sürdürülecektir. Telekomünikasyon Kurumunun, sektörde rekabetin tesisine ve ekonomik etkinliğin artırılmasına ilişkin düzenlemeleri tamamlaması ve olası anlaşmazlık durumlarında etkin bir biçimde uzlaştırıcı rol oynaması esastır.

Kablo TV şebekesinde mevcut gelir ortaklığı sözleşmeleri yerine, yeni işletmecilere lisans verilerek şebekenin işletmecilere devri ve yerel şebekede alternatif bir oluşum sağlanacaktır.

Tüketicilerin işletmecilerle yapacakları sözleşmeler, hizmet kalitesi, özel hizmet numaralarına erişim, numara taşınabilirliği gibi hususları içeren kullanıcı haklarına ilişkin düzenlemeler yapılacaktır.

Telekomünikasyon pazarının potansiyel gelişimini ve bilgi toplumu hizmetlerinin yaygınlaşmasını olumsuz yönde etkileyen hususların giderilmesine yönelik çalışma başlatılacaktır.

Üçüncü nesil mobil telekomünikasyon hizmetlerine yönelik lisans hazırlıkları tamamlanacaktır. Verilecek lisanslarda, gelir hedefinin yanı sıra, iyi tasarlanmış rekabetçi bir ihale yöntemiyle etkin piyasa yapısının oluşturulması esas olacaktır.

Milli Frekans Planı, telekomünikasyon düzenlemeleri ile uyumlu olacak şekilde revize edilerek, analog ve sayısal radyo ve televizyon frekans tahsisleri tamamlanacaktır.

c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler

Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun ile Elektronik Haberleşme Kanunu çalışmaları sonuçlandırılacaktır.

Evrensel hizmetin kapsamı, maliyeti ve bunun finansmanına ilişkin düzenleme tamamlanacaktır.

Elektronik ortamdaki kamuya ait bilgi ve belgelerin kayıt, iletim, paylaşım, imha ve güvenlik açılarından tabi olacağı usul ve esaslar belirlenecek, birbiriyle uyumlu işleyen ve etkin şekilde yönetilen bir kamu elektronik kayıt sistemi oluşturulacaktır.

Posta hizmetlerinde AB kriterleri doğrultusunda serbestleştirme ve bağımsız bir düzenleyici otorite oluşturma amaçlarına yönelik yasal düzenleme çalışmaları sonuçlandırılacaktır.

Sayısal yayıncılık teknolojisinin yaygınlaşması amacıyla, yayın kuruluşları arasında eşitlik ilkesine ters düşmeyecek ve şeffaflığı sağlayacak düzenlemeler hayata geçirilecektir.