IX . ULAŞTIRMA

6. BORU HATTI ULAŞTIRMASI

a) Mevcut Durum

Türkiye'nin coğrafi durumu ve boru hatları ağını geliştirmesi, bölgemizdeki gaz üreticilerinin ülkemize yönelmesi konusunda potansiyel rakipler arasında bir avantaj sağlamakta olup, bu hususlar rekabetin gelişmesini sağlayabilecek önemli bir parametre olarak ön plana çıkmaktadır.

Ancak, Doğal Gaz Piyasası Kanununda çerçevelendirilen piyasa modelinin işlevsel hale getirilmesinin temelini teşkil eden doğal gaz ithalat ve toptan satış alanlarında özel sektör katılımının sağlanmasında pratikte yaşanan zorlukların giderilerek küçük ve büyük grup tüketicilerin rekabetçi imkanlardan yararlanacağı ortamın oluşturulması gerekmektedir.

Doğal gaz piyasasının rekabete açılması ve özelleştirme konusunda çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca 2003 ve 2004 yılında muhtelif dağıtım bölgelerinin şehir içi dağıtım ihalesi yapılmıştır. Bursa ve Eskişehir şehir içi dağıtımının özelleştirilmesi 2004 yılının ilk yarısında gerçekleştirilmiştir.

BOTAŞ`ın kamu kuruluşlarından doğal gaz alacaklarının tahsilindeki sıkıntılar devam etmekte olup, geçmiş yıllarda önemli oranda biriken bu alacaklar, özellikle enerji KİT`lerinin ve Mahalli İdarelerin ödemelerinde sorunlar yaşanması nedeniyle artış göstermiştir.

b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar

Ülkemizi dünyanın önemli enerji dağıtım merkezlerinden birisi haline getirecek uluslararası ham petrol ve doğal gaz boru hattı yatırımlarına önem verilecektir.

Hazar havzasındaki ülkelerde üretilen ham petrolü boru hattı ile Akdeniz üzerinden dünya pazarlarına ulaştıracak Bakü-Tiflis-Ceyhan Ana İhraç Boru Hattı projesinin 2005 yılında tamamlanması sağlanacaktır.

Türkiye uluslararası doğal gaz kaynakları ile bağlantılı iletim hatlarını geliştirerek gaz kaynaklarını çeşitlendirmesi yanında bağlantı hatları ile Güney Avrupa Gaz Ringine entegrasyonu oluşturarak Orta Doğu, Güney Akdeniz ve Orta Asya'dan Batı Avrupa pazarlarına ulaşacak olan alternatif imkanları geliştirmeye öncelik verecektir.

Çeşitli uluslar arası kaynaklardan temin edilecek doğal gazın Türkiye ve Yunanistan üzerinden Avrupa pazarlarına boru hattı ile nakli amacıyla Güney Avrupa gaz ringinin gerçekleşmesine yönelik Yunanistan ve Türkiye doğal gaz sistemlerinin bağlantılarını sağlayacak hattın inşaatının 2006 yılında tamamlanması sağlanacaktır.

Yeni doğal gaz bağlantıları mevcut sözleşmelerden doğan yükümlülükler, piyasada rekabet ortamının oluşturulması ve ihracat bağlantıları dikkate alınarak arz kaynaklarının çeşitlendirilmesi istikametinde ele alınacak olup, boru hattı yatırımları öncelikle sanayinin kullanım potansiyelinin ve çevre sorunlarının fazla olduğu yerler ile nüfusun yoğun olduğu bölgelerin ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak programlanacak ve arz istikrarının sağlanması için doğal gaz depolama yatırımlarına öncelik verilecektir.

Yerüstü tesislerinin yapım çalışmaları sürdürülen Kuzey Marmara ve Değirmenköy doğal gaz sahalarının yer altı deposu olarak kullanımına imkan verecek projenin 2005 yılında bitirilmesi sağlanacaktır.

Doğal gazda arz güvenliğinin sağlanması ve kaynak çeşitlendirmesi politikası doğrultusunda 6,6 milyar m3 Azerbaycan doğal gazını, Doğu Anadolu Doğal Gaz İletim Hattı vasıtasıyla batı bölgesine taşıyacak bağlantıyı teşkil eden Gürcistan Sınırı-Erzurum (Pasinler) arasındaki hattın inşaat işleri 2005 yılında yürütülecektir.

c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler

Rafineri ürünlerinin güvenli ve ekonomik bir şekilde taşınması amacıyla mevcut ürün boru hattı sisteminin etkin kullanımına yönelik düzenlemelere öncelik verilecektir.

Doğal gaz faaliyetlerine getirilen kısıtlamaların kaldırılarak piyasanın serbestleştirilmesiyle oluşan yeniden yapılanma sürecinde doğal gaz piyasasının kurumsal gelişimine yönelik çalışmalar sürdürülecektir.