| ... VIII. BYKP - 2005 Yılı Programı | Sosyal Refahın Artırılması :Çalışma Hayatı ... |
|
IV. SOSYAL REFAHIN ARTIRILMASI 3. ÇALIŞMA HAYATI a) Mevcut Durum İş mevzuatının ülkemizin gelişen şartlarına, AB, Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO) ve diğer uluslar arası mevzuata uyumlaştırma çalışmaları devam etmiş, bu çerçevede 4857 sayılı İş Kanunu başta olmak üzere uygulamaya dönük alt mevzuat tamamlanma aşamasına gelmiştir. Toplu iş hukuku alanında 2821 ve 2822 sayılı Kanunlarda değişiklik içeren kanun taslağı hazırlanmıştır. Ülkemizde katılımcı sosyal diyalog temelinde oluşturulan ve 12 yıl aradan sonra toplanan Çalışma Meclisi, 9. toplantısını 15-16 Eylül 2004 tarihleri arasında istihdamın artırılması, kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve kıdem tazminatı fonu gündem maddeleriyle yapmıştır. İş Kanunu ile getirilen doğum izinlerinin 657 sayılı Kanuna tabi çalışanları da kapsayacak şekilde düzenlenmesine ilişkin Devlet Memurları Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 5223 sayılı Kanun 21 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ayrıca 4857 ve 657 sayılı Kanunlara tabi çalışanların doğum sonrası ücretsiz izinlerinin ebeveyn izni olarak kullanılmasına yönelik kanun tasarısı taslağı Başbakanlığa sevk edilmiştir. Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesi Uluslararası Programı çerçevesinde yürütülen çalışmalar 2006 yılına kadar uzatılmıştır. 2004 yılı AB-Türkiye Mali İşbirliği çerçevesinde En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi ile Yenilik ve Değişim İçin Sosyal Diyaloğun Güçlendirilmesi projeleri AB Komisyonu tarafından onaylanmıştır. 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 8 Haziran 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kayıt dışı çalışmayı doğrudan ya da dolaylı olarak önleyecek; 4857 sayılı İş Kanunu, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ve uygulama yönetmelikleri yayımlanmıştır. 2004 yılında ise 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 5198 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 5234 sayılı işsizlik sigortası işveren primlerinde indirimi düzenleyen Kanun yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Çalışma Meclisi toplantısının sonuç bildirgesinde; kayıt dışı istihdamın kayıt içine çekilebilmesi için, karma politika yaklaşımının esas alınması, üretim ve istihdam üzerindeki yüklerin kayıt dışılığı teşvik etmeyecek seviyelere indirilmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması, kayıtlılığın vergi ve kredi kolaylıklarıyla teşvik edilmesi, kamuoyunun bilinçlendirilmesi, denetim ve yaptırımların etkin olarak uygulanması gerekliliği üzerinde durulmuştur. 5198 sayılı Kanunla yetki tespitinde, üyeliğe girme ve ayrılma yöntemlerinde, üyelik aidatından yararlanma gibi konularda kolaylaştırıcı düzenlemeler getirilmiştir. İş Kanunu kapsamı dışında kalan tarım, orman ve hava işlerinde çalışanların çalışma mevzuatına kavuşturulmaları ihtiyacı devam etmektedir. 2004 yılı Temmuz ayında; 4.916.421 işçinin 2.854.059'u sendika üyesidir. Buna göre Temmuz 2003'te yüzde 57,5 olan sendikalaşma oranı, Temmuz 2004'te yüzde 58'e yükselmiştir. 2004 yılında; 2.417.524 kamu çalışanından sendika kapsamında olanların sayısı 1.564.777 olup, sendikalara üye sayısı 787.882 ve sendikalaşma oranı yüzde 50'dir. Memur maaşlarına 2004 yılında ilk altı ay için yüzde 6 ve ikinci altı ay için yüzde 6 oranında zam yapılmıştır. Böylece; 2004 yılı ortalama net memur maaşının nominal olarak yüzde 13,4, reel olarak ise yüzde 2,5 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Kamu çalışanları sendika ve konfederasyonları ile hükümet arasında yapılan toplu görüşmelerin üçüncüsü 15-30 Eylül 2004 tarihleri arasında yapılmıştır. 2004 yılında kamu işçisinin ortalama net ele geçen ücretinin nominal olarak yüzde 5,8 artacağı, reel olarak ise yüzde 4,5 oranında gerileyeceği tahmin edilmektedir. 2004 yılının ilk altı ayında aylık brüt asgari ücret 16 yaşından büyük işçiler için 423 milyon TL, 16 yaşından küçük işçiler için 360 milyon TL olarak tespit edilmiş; yılın ikinci altı ayı için ise, bu rakamlar sırasıyla 444.150 bin TL ve 378 milyon TL olarak belirlenmiştir. 2004 yılında 16 yaş ve üstü sanayi ve hizmetler kesimi ortalama aylık net asgari ücretin nominal olarak yüzde 37,5, reel olarak yüzde 24,2 oranında artacağı tahmin edilmektedir. b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar Çalışma hayatı mevzuatının, ülkemizin gelişen şartları göz önünde bulundurularak, AB ve ILO mevzuatı başta olmak üzere, çağdaş gelişmelere ve ölçütlere uygunluğunun sağlanması esastır. Çocuklar, kadınlar ve özürlüler başta olmak üzere, çalışma hayatında özel ilgiye muhtaç gruplara gerekli özen gösterilmeye devam edilecektir. Katılımcı sosyal diyalog ve çoklu danışma mekanizmaları işler hale getirilecek ve yaygınlaştırılacaktır. Kamu çalışanları arasındaki mali ve sosyal haklardaki dengesizlikler giderilecektir. c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler Bireysel ve toplu iş hukuku mevzuatının aksayan yönleri giderilecek, AB ve ILO mevzuatı ile uyum çalışmaları sürdürülecektir. Tarım, orman ve hava işlerinde çalışanlar için ayrı iş kanunları düzenlenlenecektir. TABLO:
VI. 1
- İşgücü Maliyetlerindeki Gelişmeler (1)
Kaynak: Kamu İşveren Sendikaları, TİSK,
Maliye Bakanlığı, DİE, DPT (1) Reel hesaplamalarda DİE Tüketici Fiyatları
Endeksi (1994=100) kullanılmıştır. (2) 2004 yılı TEFE yıllık ortalama artış oranı yüzde 10,7 olarak alınmıştır. (4) 16 ve üstü yaş sanayi ve hizmetler
kesimi net asgari ücret işgücü maliyetinin yıllık ortalaması esas
alınmıştır.
(1) Reel hesaplamalarda DİE Tüketici Fiyatları Endeksi (1994=100) kullanılmıştır. (2) 2003 yılı TÜFE yıllık ortalama artış oranı yüzde 10,7 olarak alınmıştır. (3) TİSK ve Kamu İşveren Sendikaları verilerinden hesaplanmıştır. (4) 16 ve üstü yaş sanayi ve hizmetler kesimi net asgari ücretin yıllık ortalaması esas alınmıştır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| © DPT.YBM,10.11.2004 |
|
|
|
|
dpt
...
|