IX. ULAŞTIRMA
2. DEMİRYOLU ULAŞTIRMASI
a) Mevcut Durum
Daha ekonomik olmasına ve daha az kaza riski taşımasına karşın, demiryolu
taşımacılığı toplam ulaştırma sektörü taşımalarından gerekli payı
alamamaktadır. Mevcut yapısı ile demiryolları gelişen ekonominin yarattığı
talebi karşılayamamaktadır.
2004 yılı Ocak-Temmuz döneminde 2003 yılının aynı dönemine göre, banliyö
hatlarındaki yolcu taşımalarında yüzde 3,5 oranında azalma ile 27,9
milyon yolcu taşınmış; anahat yolcu taşımalarında yüzde 0,6 oranında
artış ile 15,7 milyon yolcu taşınmıştır. Blok tren işletmeciliğine
geçilmesi ve büyük yük talebi yaratan özel sektör firmalarıyla gerçekleştirilen
anlaşmalar neticesinde yük taşımalarında 2004 yılı Ocak-Temmuz döneminde
2003 yılının aynı dönemine göre yüzde 12 oranında artış olmuş ve 10,2
milyon net-ton yük taşınmıştır.
2004 yılında Aliağa-Menemen-Basmane, Alsancak-Cumaovası Elektrifikasyon,
Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Tesisleri Projesi tamamlanmıştır.
İstanbul ve İzmit'teki büyük gar ve tesisler depreme karşı takviye
edilmiştir.
Çeken Araçların İmal ve Temini ile Modernizasyonu Projesi kapsamında
yıl sonuna kadar 6 adet dizel elektrikli anahat lokomotifinin üretimi
tamamlanacaktır. Bakiye 53 adet dizel elektrikli anahat lokomotifinin
Kanada Hükümet kredisi ve yüzde 51 yerli katkı oranıyla TÜLOMSAŞ'ta
üretilmesi için sürdürülen çalışmalar son aşamaya gelmiştir.
Gebze-Halkalı Banliyö Hatlarının Rehabilitasyonu projesinin finansmanı
için Avrupa Yatırım Bankasından 650 milyon euro kredi sağlanmasına
ilişkin anlaşma imzalanmıştır.
Çekilen Araçların İmali ve Modernizasyonu Projesi kapsamında 50 adet
lüks pulman yolcu vagonu ve 300 adet yük vagonu imal edilerek hizmete
alınacaktır.
b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar
Demiryolu işletmeciliğinin modernleştirilerek rekabetçi bir yapıya
kavuşturulması ve demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki
payının artırılması temel amaçtır. Bu çerçevede, piyasa şart ve dengelerini
gözeten, etkin hizmeti esas alan ve müşteri odaklı bir işletmecilik
anlayışına geçilmesi önem taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda, TCDD'ye
mali ve idari özerklik sağlayan, kuruluşun asli faaliyet alanıyla
ilgili çalışmalar yürütmesini esas alan ve özel sektör kuruluşlarının
sektörde pay sahibi olmasını hedefleyen hukuki alt yapının oluşturulması
sağlanacaktır. TCDD'nin iş birimi bazında yeniden organize edilerek
kar öncelikli bir işletmecilik anlayışına ulaştırılması, bunun için
verimli olmayan seferlerin kaldırılması ile etkin bir taşımacılık
ve pazarlama uygulamasının başlatılması önem taşımaktadır.
Banliyö işletmeciliğinin mahalli idarelere devri ile Kuruluş verimli
bir işletmecilik anlayışına kavuşturulacaktır.
Demiryolu taşımacılığını özendirmek ve bakım-onarım maliyetlerini
büyük oranda azaltmak için çeken ve çekilen araçların modernizasyonu
yatırımlarına öncelik verilecektir.
Çeken Araçların İmal ve Temini ile Modernizasyonu Projesi kapsamında
12 adet dizel elektrikli (DE) anahat lokomotifinin üretimine başlanması
programlanmıştır.
c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün yeniden yapılandırılması çalışmaları
sonuçlandırılacaktır.