... VIII. BYKP - 2005 Yılı Programı Sosyal Refahın Artırılması :İstihdam

 

III. SOSYAL REFAHIN ARTIRILMASI

2. İSTİHDAM

a) Mevcut Durum

2003 ve 2004 yıllarında gerçekleşen yüksek büyüme oranlarına rağmen istihdamda beklenen artış sağlanamamıştır.

İşgücü, 2003 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 0,7 oranında azalarak 23,6 milyona, istihdam ise yaklaşık yüzde 1 oranında azalarak 21,1 milyona düşmüştür. İşsizlik oranı yüzde 10,5'e yükselirken, eksik istihdam oranı yüzde 4,8 olmuştur. Böylece işsizlik ve eksik istihdam nedeniyle atıl işgücü oranı yüzde 15,3 olarak gerçekleşmiştir.

İşgücü, 2004 yılının ilk çeyreğinde ortalama olarak bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 1,6 oranında azalarak 22,7 milyona gerilemiş, ikinci çeyrekte ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,4 oranında artarak 24,5 milyona yükselmiştir.

İstihdam, 2004 yılının ilk çeyreğinde 2003 yılının aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 1,7 oranında azalarak 19,9 milyona gerilemiş, ikinci çeyrekte ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 oranında artarak 22,2 milyona yükselmiştir.

TABLO: VI. 9 - Yurt İçi İşgücü Piyasasında Gelişmeler
(15+Yaş, Bin Kişi)

2000

2001

2002

2003

15 ve Daha Yukarı Yaştaki Nüfus

46 211

47 158

48 041

48 912

İşgücü

23 078

 23 491

23 818

23 640

 İstihdam

21 581

21 524

21 354

21 147

 Tarım

7 769

8 089

7 458

7 165

 Sanayi

3 811

3 774

3 954

3 846

 Hizmetler

10 001

9 661

9 942

10 135

 İşsiz

1 497

1 967

2 464

2 493

İşgücüne Katılma Oranı(%)

49,9

49,8

49,6

48,3

İstihdam Oranı(%)

46,7

45,6

44,4

43,2

İşsizlik Oranı(%)

6,5

8,4

10,3

10,5

Eksik İstihdam

1 591

1 405

1 297

1 143

Eksik İstihdam Oranı(%)

6,9

6,0

5,4

4,8

İşsizlik ve Eksik İstihdam
Nedeniyle Atıl İşgücü Oranı (%)

13,4

14,4

15,7

15,3
Kaynak: DPT, DİE

2004 yılının ilk çeyreğinde işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4'e, eksik istihdam oranı ise yüzde 5,2'ye yükselmiştir. 2004 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre işsizlik oranı yüzde 9,3'e, eksik istihdam oranı da yüzde 4,1'e gerilemiştir.

2004 yılının ikinci çeyreğinde işgücüne katılma oranı yüzde 49,2'dir. Bu oran, erkeklerde yüzde 72,8, kadınlarda yüzde 26 olarak gerçekleşmiştir.

TABLO: VI. 10- Üç Aylık Dönemler İtibarıyla Yurt içi İşgücü Piyasasında Gelişmeler
(15+Yaş, Bin Kişi)

2003 (1)

2003 (2)

2004 (1)

2004 (2)

15 ve Daha Yukarı Yaştaki Nüfus

48 687

48 799

49 482

49 694

İşgücü

23 098

24 115

22 732

24 457

 İstihdam

20 244

21 696

19 902

22 188

 Tarım

6 639

7 731

6 412

7 820

 Sanayi

3 769

3 798

3 844

3 961

 Hizmetler

9 836

10 167

9 646

10 407

 İşsiz

2 844

2 418

2 830

2 269

İşgücüne Katılma Oranı(%)

47,5

49,4

45,9

49,2

İstihdam Oranı(%)

41,7

44,5

40,2

44,6

İşsizlik Oranı(%)

12,3

10,0

12,4

9,3

Eksik İstihdam

1 161

1 113

1 175

1 002

Eksik İstihdam Oranı(%)

5,0

4,6

5,2

4,1

İşsizlik ve Eksik İstihdam Nedeniyle Atıl İşgücü Oranı (%)

17,3

14,6

17,6

13,4
Kaynak: DPT, DİE
(1) HİA, I.Dönem verileri.
(2) HİA, II.Dönem verileri.

2004 yılının ikinci çeyreğinde kentsel işgücü bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6, kentsel istihdam ise yüzde 4 oranında artmıştır. Kentsel kesimde işsizlik oranı 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 13,2 iken, 2004 yılının aynı döneminde yüzde 12,8'e düşmüştür. Kentlerde gençler arasındaki işsizlik oranı yüzde 23,2 olarak gerçekleşmiştir. Gençler arasındaki işsizlik azalmakla birlikte önemini korumaya devam etmektedir.

Kırsal kesimde 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 6,5 olan işsizlik oranı 2004 yılında yüzde 4,9'a düşmüştür.

2004 yılının ikinci çeyreğinde kentlerde işgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,5, kadınlarda yüzde 17,5 iken, kırsal kesimde bu oran erkeklerde yüzde 76,6, kadınlarda ise yüzde 39,1 olmuştur.

TABLO: VI. 11 - Üç Aylık Dönemler İtibarıyla Kentsel ve Kırsal İşgücü Piyasasında Gelişmeler
(15+Yaş, Bin Kişi)

Kent

Kır

2003 (1)

2003 (2)

2004 (1)

2004 (2)

2003 (1)

2003 (2)

2004 (1)

2004 (2)

15 ve Daha Yukarı Yaştaki Nüfus

29 709

29 879

30 444

30 658

18 877

18 920

19 038

19 035

İşgücü

13 019

12 999

13 052

13 605

10 069

11 116

9 679

10 952

 İstihdam

11 013

11 286

11 017

11 774

9 231

10 411

8 885

10 414

 Tarım

378

507

531

746

6 261

7 223

5 881

7 074

 Sanayi

2 978

3 067

3 085

3 181

792

730

759

780

 Hizmetler

7 658

7 711

7 401

7 847

2 178

2 457

2 245

2 560

 İşsiz

2 006

1 713

2 035

1 731

838

705

794

538

İşgücüne Katılma Oranı

43,8

43,5

42,9

44,1

53,3

58,8

50,8

57,5

İstihdam Oranı

37,1

37,8

36,2

38,3

49,0

55,0

46,7

54,7

İşsizlik Oranı(%)

15,4

13,2

15,6

12,8

8,3

6,3

8,2

4,9

Eksik İstihdam

783

685

664

603

378

528