| ... VIII. BYKP - 2005 Yılı Programı | Sosyal Refahın Artırılması :İstihdam |
|
III. SOSYAL REFAHIN ARTIRILMASI 2. İSTİHDAM a) Mevcut Durum 2003 ve 2004 yıllarında gerçekleşen yüksek büyüme oranlarına rağmen istihdamda beklenen artış sağlanamamıştır. İşgücü, 2003 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 0,7 oranında azalarak 23,6 milyona, istihdam ise yaklaşık yüzde 1 oranında azalarak 21,1 milyona düşmüştür. İşsizlik oranı yüzde 10,5'e yükselirken, eksik istihdam oranı yüzde 4,8 olmuştur. Böylece işsizlik ve eksik istihdam nedeniyle atıl işgücü oranı yüzde 15,3 olarak gerçekleşmiştir. İşgücü, 2004 yılının ilk çeyreğinde ortalama olarak bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 1,6 oranında azalarak 22,7 milyona gerilemiş, ikinci çeyrekte ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,4 oranında artarak 24,5 milyona yükselmiştir. İstihdam, 2004 yılının ilk çeyreğinde 2003 yılının aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 1,7 oranında azalarak 19,9 milyona gerilemiş, ikinci çeyrekte ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 oranında artarak 22,2 milyona yükselmiştir. TABLO: VI. 9 - Yurt İçi İşgücü Piyasasında Gelişmeler
2004 yılının ilk çeyreğinde işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4'e, eksik istihdam oranı ise yüzde 5,2'ye yükselmiştir. 2004 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre işsizlik oranı yüzde 9,3'e, eksik istihdam oranı da yüzde 4,1'e gerilemiştir. 2004 yılının ikinci çeyreğinde işgücüne katılma oranı yüzde 49,2'dir. Bu oran, erkeklerde yüzde 72,8, kadınlarda yüzde 26 olarak gerçekleşmiştir.
TABLO: VI. 10- Üç Aylık Dönemler İtibarıyla Yurt içi İşgücü Piyasasında
Gelişmeler
(1) HİA, I.Dönem verileri. (2) HİA, II.Dönem verileri. 2004 yılının ikinci çeyreğinde kentsel işgücü bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6, kentsel istihdam ise yüzde 4 oranında artmıştır. Kentsel kesimde işsizlik oranı 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 13,2 iken, 2004 yılının aynı döneminde yüzde 12,8'e düşmüştür. Kentlerde gençler arasındaki işsizlik oranı yüzde 23,2 olarak gerçekleşmiştir. Gençler arasındaki işsizlik azalmakla birlikte önemini korumaya devam etmektedir. Kırsal kesimde 2003 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 6,5 olan işsizlik oranı 2004 yılında yüzde 4,9'a düşmüştür. 2004 yılının ikinci çeyreğinde kentlerde işgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,5, kadınlarda yüzde 17,5 iken, kırsal kesimde bu oran erkeklerde yüzde 76,6, kadınlarda ise yüzde 39,1 olmuştur. TABLO: VI. 11 - Üç Aylık Dönemler İtibarıyla Kentsel ve Kırsal
İşgücü Piyasasında Gelişmeler
Kaynak: DPT, DİE
HİA, I.Dönem verileri. (2) HİA, II.Dönem verileri.
2004 yılının ikinci çeyreğinde toplam istihdam içerisinde ücretli ve yevmiyelilerin payı yüzde 49,9'dur. Kentsel işgücünde bu oran yüzde 71,5'i bulmaktadır. Tarım kesiminde ise ücretli çalışma çok düşük düzeylerde olup, çalışanların yüzde 52,2'si ücretsiz aile işçisi durumundadır. Ücretsiz aile işçilerinin yaklaşık yüzde 71,7'si ise kadınlardan oluşmaktadır.
TABLO: VI. 13
- İstihdam Edilenlerin Meslekteki Mevkiine Göre Durumu
(1) HİA, I.Dönem verileri. (2) HİA, II.Dönem verileri. İşgücünün yüzde 70,7'si, istihdamın yüzde 72'si ve işsizlerin ise yüzde 59,7'si lise altı eğitimliler ve okur-yazar olmayanlardan oluşmaktadır. Bu durum işgücünün eğitim seviyesinin düşük olduğunu göstermektedir. TABLO: VI. 14 - İşgücünün
Eğitim Düzeyi, 2004 (1)
(1) HİA, II.Dönem verileri. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verilerine göre 2004 yılının ilk altı ayı itibarıyla kuruma kayıtlı işsiz sayısı 611.280'dir. Aynı dönemde kuruma 266.133 kişi başvurmuş, 41.142 kişi kurum aracılığıyla işe yerleştirilmiştir. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarda 2004 yılı Eylül ayı itibarıyla, 11.900 kişi işten çıkarılmıştır. İşten çıkarılan işçilere, Özelleştirme Sosyal Destek Projesi çerçevesinde toplam 203,7 milyon ABD doları kıdem ve ihbar tazminatı ile iş kaybı tazminatı ödenmiştir. İŞKUR tarafından aktif işgücü programları çerçevesinde işgücü yetiştirme kursları, özürlülere yönelik olarak mesleki eğitim kursları ve özel sektöre ait değişik iş yerlerinde sanayide eğitim seminerleri düzenlenmektedir. İşgücü piyasası ile ilgili bilgi sisteminin oluşturulması amacıyla İşgücü Piyasası Bilgi Danışma Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 2 Mart 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İŞKUR'un 12-13 Kasım 2003 tarihlerinde yapılan II. Genel Kurulunda, ülkemizin istihdam ve işsizlik sorunlarının çözümüne ve ulusal istihdam politikasının oluşturulmasına yönelik kararlar alınmıştır. Söz konusu kararlar bir eylem planına dönüştürülmüştür.
Türkiye-AB Mali İşbirliği kapsamında İŞKUR'un kurumsal kapasitesini geliştirmek ve aktif istihdam tedbirlerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla yaklaşık 350 projeyi destekleyecek ve Türk Hükümeti'nin 10 milyon euro katkısıyla toplam bütçesi 50 milyon euro olan Aktif İşgücü Programları Projesi 21 Ekim 2003 tarihinde başlamıştır. Avrupa İstihdam Stratejisine uygun bir ulusal istihdam politikası geliştirmeye yönelik çalışmalar devam etmektedir. Bu çerçevede İŞKUR tarafından İstihdam Durum Raporu hazırlanmıştır. Ortak Değerlendirme Belgesi ise hazırlanma aşamasında olup, bu belgenin 2005 yılı başında tamamlanması beklenmektedir. b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar Yatırımların artırılması ve istikrarlı ekonomik büyümenin gerçekleştirilmesi suretiyle istihdamın artırılması ve işsizliğin azaltılması temel amaçtır. İstihdamın yapısı tarım dışı sektörler lehine değiştirilecek, ekonominin ihtiyaç duyduğu işgücü yetiştirilecek, bilgi çağının gerekleri doğrultusunda işgücünün niteliği yükseltilecek ve işgücü piyasasında etkinlik artırılacaktır. Avrupa İstihdam Stratejisi ile uyumlu bir Ulusal İstihdam Stratejisi, hükümetin ve sosyal tarafların ortak çalışmasıyla belirlenip uygulanacaktır. Özellikle gençlere, kadınlara ve özürlülere yönelik olmak üzere işsizliği önleyici aktif istihdam politikaları uygulanacaktır. İstihdamın artırılması ve işsizliğin azaltılması bakımından önem taşıyan KOBİ'lerin istihdam yaratma potansiyellerinden azami ölçüde yararlanılacaktır. Daha fazla üretim ve istihdam oluşturulması için yerel potansiyeller harekete geçirilecektir. Tarım sektöründeki ücretsiz aile işçilerine yönelik istihdam sağlayıcı ve katma değer yaratıcı projeler geliştirilecektir. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| © DPT.YBM,23.11.2004 |
|
|
|
|
dpt
...
|