XI. KENTSEL VE KIRSAL ALT YAPI
1. YERLEŞME VE ŞEHİRLEŞME
a) Mevcut Durum
2004 yılında nüfusu 20 binin üzerindeki kentlerde 43 milyon nüfusun
yaşadığı, kentleşme oranının yüzde 60,3, kentleşme hızının yüzde 2,6
olduğu tahmin edilmektedir.
2005 yılında kent nüfusunun 44 milyona ulaşması, 297 olan kent sayısının
değişmeyeceği beklenmektedir. Kentleşme hızının yüzde 2,3, kentleşme
oranının ise yüzde 60,9 olacağı tahmin edilmektedir.
TABLO: VI. 33 - Nüfus Grupları İtibarıyla Kent Nüfusu Kentleşme
Oranı ve Hızları
|
Nüfus
Grubu
|
2003
Kent
Nüfusu
|
2004
Kent
Nüfusu
|
2005
Kent Nüfusu
|
Nüfus Gruplarının Kent nüfusu İçindeki Payı (Yüzde)
|
Kentleşme
Hızı
(Yüzde)
|
|
2004
|
2005
|
2004
|
2005
|
|
20.000-49.999
|
4 961 190
|
4 932 636
|
5 048 425
|
11,5
|
11,5
|
-0,6
|
2,3
|
|
50.000-99.999
|
5 528 798
|
5 702 215
|
5 831 316
|
13,2
|
13,2
|
3,1
|
2,2
|
|
100.000-499.999
|
9 615 070
|
9 551 091
|
9 786 134
|
22,2
|
22,2
|
-0,7
|
2,4
|
|
500.000-999.999
|
4 138 145
|
4 763 789
|
4 890 529
|
11,1
|
11,1
|
4,1
|
2,6
|
|
1.000.000-4.999.999
|
8 222 079
|
8 396 532
|
8 570 034
|
19,5
|
19,5
|
2,1
|
2,0
|
|
5.000.000 +
|
9 458 817
|
9 689 794
|
9 919 998
|
22,5
|
22,5
|
2,4
|
2,3
|
|
TOPLAM
|
41 924 099
|
43 036 058
|
44 046 836
|
100
|
100
|
2,6
|
2,3
|
Kaynak: DPT, DİE
Kentlerimizde; alt yapı, sosyal hizmet, çevre, istihdam unsurları
yetersizlik arzetmekte, bu durum nitelik ve nicelik açısından yerleşme
sorunlarına yol açmaktadır. Kentsel dokunun yenilenmesine yönelik
faaliyetlere ihtiyaç duyulmaktadır.
Fiziki planlama konusunda, her düzeydeki planın ayırıcı vasıfları,
hangi yetki ve sorumluluk çerçevesinde ele alınacağı, hazırlama ve
uygulama yöntemleri, denetim usulleri gibi konularda açıklığa kavuşturulması
gereken hususlar bulunmaktadır. Bütün plan kademelerinin mevzuatta
yapılacak düzenlemelerle ilke ve kapsamlarının açıklığa kavuşturulması,
planların birbirleri ile bağlantılarının kurulması ve bağlayıcılıklarının
belirlenmesi ihtiyacı devam etmektedir.
Kentsel mekanda gözlenen aksaklıklar; fiziki planlama, uygulama ve
denetim mekanizmalarının bir bütünlük içinde yeniden değerlendirilmesi
gereğini ortaya koymaktadır.
22 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanunuyla, büyükşehir belediyelerinin yetki ve sorumlulukları genişletilerek,
koşullara göre sınır belirlenmesi ile her ölçekteki imar ve parselasyon
planı yapımı, imar uygulama ve ruhsatlandırma yetkileri bu kurumlara
devredilmiştir.
b) Amaçlar, İlkeler ve Politikalar
Göçün, çekim noktası olan büyük kentlerin yanısıra, gelişme ve nüfus
tutma potansiyeli olan orta büyüklükteki kentlere yönlendirilmesi
için özendirici tedbirler alınacaktır.
Kent ve kentlilik kültürünün geliştirilmesine yönelik faaliyetler
artırılacaktır.
Kentsel ekonomilerin geliştirilmesi yönünde kentlerin özellik kazanmış
sektörel ihtisas alanlarının desteklenmesi sağlanacaktır.
Kentsel dokunun yenilenmesine yönelik faaliyetlerin düzenlenmesinde;
kentlerin tarihi, kültürel ve doğal dokusunun korunmasına özen gösterilecektir.
c) Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler
Mekanda sağlıklı gelişmenin sağlanabilmesi için gerekli görülen yasal
düzenleme hazırlık çalışmaları tamamlanacaktır.
|