ALTINTAŞ, Osman. İl Özel İdaresi Harcamalarının Mevcut ve Potansiyel Olarak Fonksiyonel Analizi . Ankara: DPT.SSKGM. Sosyal Fiziki Alt Yapı Dairesi Başkanlığı, Ekim 2007. 218s.

ÖZET

Planlama Uzmanlığı Tezi

İL ÖZEL İDARESİ HARCAMALARININ MEVCUT VE POTANSİYEL OLARAK FONKSİYONEL ANALİZİ

Osman ALTINTAŞ

Bu çalışmada il özel idarelerinin öncelikle iyi tanınabilmesini sağlamak üzere tarihi geçmişleri, Türk kamu yönetimi içindeki yeri, diğer yerel yönetim birimlerinden farkı, organları, görev ve yetkileri, gelir ve giderleri, harcama kalemlerinin fonksiyonel bazda irdelenmesi yapılmış olup, ülkenin en öncelikli sektörleri olan eğitim ve sağlık alanında yerel bazda il genelinde yatırım yapmakla görevli ve yetkili olarak ne ölçüde başarılı olabilecekleri ve yerel yönetim reformundan beklenilen sonuçları bu alanlarda verip veremeyecekleri hususu eğitim yatırımlarına ilişkin yaptığımız projeksiyon ile irdelenmiş ve hangi şartlarda beklenen sonuçları verebileceklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.

Hizmette verimlilik ve kaynakların etkin kullanımı açısından mahalli ve müşterek hizmetlerde yerel yönetimlerin görevli ve yetkili olmaları tercih edilen bir alternatiftir. Bunun yanı sıra yerelleşme demokratikleşmenin de bir ölçüsü olarak kabul edilmektedir. Bu anlayış çerçevesinde hazırlanan yerel yönetim reform yasalarında merkezi idare mahalli ve müşterek nitelikteki hizmetlere ilişkin görevlerini il özel idarelerine ve belediyelere bırakmıştır. Merkezi idarenin, özellikle eğitim ve sağlık gibi hizmetlerde önceliği il özel idareleri olmuştur.

Çalışma çerçevesinde literatür taraması, mevzuat incelemesi yapılmıştır. Ayrıca inceleme için veriler, İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulan yerel bilgi internet sayfası, DPT tarafından il özel idareleri ve belediyeler üzerinde yapılan anket çalışması ile TÜİK’in il özel idareleri kesin hesaplarından sağlanmıştır. Eğitim yatırımları tahmini için veriler ise Milli Eğitim Bakanlığı internet sayfası ve söz konusu Bakanlığın yetkili kişileri ile görüşülerek elde edilmiştir.

Çalışma kapsamında özel idarelerin harcamaları fonksiyonel bazda irdelenmiş, geleceğe yönelik olarak yatırım harcamaları ve eğitim için ayıracağı kaynaklar tahmin edilerek ilköğretim ve ortaöğretim yatırımlarına yönelik finansman ihtiyacı bulunmuştur. Ancak özel idarelerin mevcut yapıları ile bekleneni veremeyecekleri tespit edilmiştir.

Yeni Yasalar kapsamında yeniden yapılanmasına imkan tanınan özel idarelerin, kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesinin yanında harcama kapasitelerinin de artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: yerel yönetim, il özel idareleri, eğitim, harcama, yatırım

ABSTRACT

Planning Expert Thesis

CURRENT AND POTENTIAL FUNCTIONAL ANALYSIS OF THE EXPENDITURES OF THE SPECIAL PROVINCIAL ADMINISTRATIONS

Osman ALTINTAŞ

Within the scope of this study, in order Special Provincial Administrations to be defined properly, their historical background, the statue of them in Turkish public administration, the difference of them with other local administration authorities, the bodies, functions and powers, income and expenditures and spending sorts of special provincial administrations have been investigated in a functional manner. By the mediation of projections that we have done, it has also evaluated in what extent the special provincial administrations as the authorized and assigned body with realizing investments in local scale and especially the most privileged sectors of the country namely education and health, can be successful and whether they can achieve the results which are expected from local administration reform. It is aimed to expose in what circumstances the special provincial administrations can achieve the expected results.

In terms of productivity in services and efficient usage of sources, local administration’s being authorized and assigned body at local and collective services is a preferred alternative. Besides, localization is admitted to be a scale of democratization. Within the context of the local administration reform Acts which are prepared in line with this rapprochement, the central administration has given up its duties relating local and collective services in favor of local administrations. Special Provincial Administrations have become a priority for central administration especially in education and health services.

Literature and legislation research has been done for this study. Moreover, data for research have obtained from local data web page created by Ministry of Interior, public survey on Special Provincial Administration and municipalities performed by SPO and final accounts of Special Provincial Administrations published by Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). Data related to projection of educational investments have obtained from web page of Ministry of Education and interviews with authorized person of that Ministry.

Within the scope of the study, functional analyses of Special Provincial Administration’s expenditure items have been evaluated, the resources to be assigned for forward-looking investment expenditures and education have been estimated and financial requirements have been determined for primary and secondary education investments. However it was determined that Special Provincial Administrations would not perform the expected duties with their current structure.

It is concluded that, the Special Provincial Administrations whose restructuring was enabled by the newly admitted Acts, must also be reinforced in terms of the spending capacity, besides the administrative capacity.

Key Words : Local Administration, Special Provincial Administrations, Education, Expenditure, Investment.