dpt - uzmanlık tezi - Atuk, Nihal

ATUK, Nihal. Türkiye'den Suriye'ye akan yerüstü ve yer altı suyu miktarı ve bunların ekonomik değerleri. Ankara: DPT.DEİGM, Kasım 1995.
135s. har., tab. (DPT.2422) Bibl.: 117-121
1. Su kullanımı 2. Su kullanımı-Suriye

Bu çalışmanın amacı, bugüne kadar değişik vesilelerle gündeme gelen ve zaman zaman yurtiçinde ve yurt dışında tartışmalara neden olan Güneydoğu Anadolu Su Kaynaklarını bir bütün olarak değerlendirmek suretiyle, Türkiye'den Suriye'ye akan yerüstü ve yeraltı sularını tespit edip, ülkemizin uğradığı ekonomik kayıpları belirlemektir.

Suriye; Asi Havzasına ait suların 49.464 m3/sn'lik kısmını yani yaklaşık %80’ini kullanmaktadır.

Fırat havzasından doğal durumda 1024.575 m3/sn’lik yerüstü suyu (Doğal akıştaki suların %100'ü) Suriye'ye akmaktadır. 50.536 m3/sn'lik yeraltı suyu (Doğal akıştaki suların %100'ü) Suriye'ye akmaktadır. GAP Projesi ve münferit sulamalar sonrası, Fırat Havzasından 787.969 m3/sn'lik yerüstü suyu (Doğal akıştaki suların %77'si) Suriye'ye akışına devam edecektir. 41.041 m3/sn'lik yeraltı suyu da (Doğal akıştaki suların %79'u) Suriye'ye akmaya devam edecektir.

Dicle Havzasından doğal durumda: 612.60 m3/sn'lik yeraltı suyu (Doğal akıştaki suyun %100'ü) Suriye'ye akmaktadır. GAP Projesi ve münferit sulamalar sonrası Dicle havzasından 571.930 m3/sn'lik yerüstü suyu (Doğal akıştaki suların %93'ü) ve 3.17 m3/sn'lik yeraltı suyu (Doğal akıştaki suyun %100'ü) Suriye'ye akışına devam edecektir.

Suriye halen Asi Havzasına ait sularla 230.000 hektar, Fırat Havzasına ait Fırat Nehri ile 650.000 hektar, Habur ve Dicle nehirleri ile 207.844 hektar olmak üzere toplam 1.087.844 hektar alan sulamakta olup, 2015 yılına kadar bu alanı 1.5 milyon hektara çıkarmayı planlamaktadır.

Doğal şartlarda Suriye'ye Türkiye'den akan toplam yerüstü ve yeraltı suyunun ekonomik değeri yılda 2.372.167.563 ABD $, GAP Projesinin tahakkuku halinde Suriye'ye akacak yerüstü ve yeraltı suyunun değeri yılda 1.981.413.514 ABD $ olarak hesaplanmıştır.

Türkiye halihazırda ve GAP projesi sonrası Suriye ve Irak’a akışına mani olmadığı ve olmayacağı sular için; Suriye ve Irak'ın petrol, doğal gaz vb tabii kaynakların envanterini yapmak üzere uzman mühendis grupları oluşturarak Türkiye'den Suriye'ye akan su kaynakları karşılığı petrol doğal gaz ile takas yoluna gitmeli veya daha uygun alternatifler aramalıdır.

(YAZARI)