AYHAN, Emin Haluk. Katma değer vergisi ve uygulanması halinde
Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde finansman etkisi. Ankara:
DPT. İPB, 1983.    61y. tab.    Bibl.: y. 60-61.
1. Katma değer vergisi
 


Devletler gerek klasik, gerekse diğer fonksiyonlarını ifa edebilmek için bir takım harcamalar yapmak zorundadırlar. Devletlerin yapacağı bu harcamaları karşılayabilmesi için yeterli gelir kaynaklarına sahip olması gerekir. Bugün devletin en önemli gelir kaynağı vergilerdir. Devletin yatırım gücüne dayanarak topladığı vergiler gelir, harcama ve servet üzerinden alınmaktadır.

Türkiye'de vergilerin tasnifinin değişik şekillerde yapılması mümkün olmakla beraber gelir, üretim ve tüketim üzerinden alınan dolaylı vergiler ağırlık taşımaktadır.

Gelir ve kurumlar vergisi nisbetlerindeki negatif değişmeler ve yeniden değerleme sebebiyle kısa dönemde meydana gelecek vergi kayıpları Beşinci Plan döneminde kaynak problemini de beraberinde getirecektir. Dolayısıyla yeni kaynaklara yönelmek veya mevcut kaynaklardan daha çok yararlanılması yoluna gidelmek zorunda kalınacaktır.

Türkiye'de uzun yıllar kamuoyunda incelenen ve tartışılan katma değer vergisi tekrar gündeme gelmiştir. Birkaç kere hazırlanan Katma Değer Vergisi Kanun Tasarısı son olarak Danışma Meclisine sevk edilmiş ve Mali İşler Komisyonu'nda incelenerek son şeklini almıştır.

Çalışmanın ilk bölümünde dolaylı ve dolaysız vergi ayırımı ele alınarak satış vergileri incelenmiştir. İkinci bölümde katma değer vergisi teorik olarak incelenerek katma değer, katma değer verisi türleri, özellikleri, hesaplama yöntemleri, etkileri, AET ülkelerindeki uygulama sonuçları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Türk vergi sistemine değinilerek katma değer vergisine geçişi zorunlu kılan nedenler anlatılmış ve mevcut tasarı ana hatları ile gözden geçirilmiştir. Dördüncü bölümde mevcut üretim üzerinden alınan vasıtalı vergilerin uygulamadan kaldırıldığı ve Katma Değer Verisi Kanun Tasarısı uygulandığı taktirde Beşinci Plan döneminde sağlıyacağı katma değer vergisi tahsilatı, teorik olarak incelenen türlere göre hesaplanmıştır. Ayrıca mevcut tasarının uygulanması halinde tahsilat miktarı tesbit edilmiştir.



 © DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/ayhaneh.html"