dpt - uzmanlık tezi - Erol, Nadir

EROL, Nadir. Teşvik tedbirleri ile gübre sanayii arasında ekonomik ilişkiler
ve sektör üzerine bir yapısal düzenleme araştırması. Ankara:DPT.TUB, 1983.
xii, 180y. şek., tab. Bibl.: y.179-180.
1. Gübre sanayii 2. Yatırımlar - Teşvik

Türkiye tarımındaki verimi arttırıcı rolü geçmiş yıllarda yapılan uygulamalarda açıkça görülen
kimyevi gübre, tarımımızın vazgeçilmez unsurlarından biri haline gelmiştir. Bugün toplam
nüfusumuzun %55'inin tarım sektöründe çalıştığı ve ihracat gelirlerimizin %53'ünü bu sektör
ürünleri tarafından sağlandığı düşünülürse, kimyevi gübrenin ve buna bağlı olarak kimyevi gübre
üretim sektörünün önemi giderek artmaktadır.

Planlı dönemlere geçilmeden önce çok düşük seviyelerde seyreden gübre tüketimi 1963-1981 yılları arasındaki dönemde hızla artarak 7.5 milyon ton/yıl'a kadar yükselmiştir.

Kimyevi gübre üretim tesislerinin tüketim için yeterli kapasitede olmaması ve düşük kapasite ile çalışmaları, giderek artan gübre talebinin yurtiçi üretimle karşılanma düşüncesinden iyice
uzaklaşmasına sebep olmuş, bu nedenle mamul gübre ve gübre hammaddeleri ithalatı giderek
artmıştır. Bugün Türkiye hampetrolden sonra en çok dövizi kimyevi gübre ithalatına ödemektedir.

Bu çalışmada, teşvik tedbirleri ile gübre sektörü arasındaki ekonomik ilişkiler, kimyevi gübre
üretiminde kullanılan ana ve ara hammaddeler ile kimyevi gübre bölümleri kendi içlerinde müstakil
olarak değerlendirildikten sonra, bu donelerden istifade edilerek Türkiye'nin ileriye dönük gübre tüketim projeksiyonu (Running Median metodundan yararlanılarak trend ve regresyon analizleri ile) yapılmış, alınması gereken ekonomik ve teknik tedbirler sonuç ve öneriler bölümünde belirtilmiştir.