dpt - uzmanlık tezi - Güder, Gökhan

GÜDER, Gökhan. Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Politikası ve Üyelik Sürecinde Türkiye'ye Yansımalar Ankara: DPT. ABİGM., Eylül 2006.

ÖZET
Planlama Uzmanlığı Tezi
AVRUPA BİRLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI VE
ÜYELİK SÜRECİNDE TÜRKİYE'YE YANSIMALARI
Gökhan GÜDER
Bu çalışmada Avrupa Birliği gıda güvenliği politikasının ana unsurları ile hukuki ve kurumsal çerçevesi belirlenerek üyelik sürecinde Türkiye'ye olası etkilerinin tespiti amaçlanmaktadır. Ülkemizdeki gıda güvenliği politikası ve uygulamalarının tartışılıp reforma tabi tutulduğu şu günlerde, ülkemizin muhtemel üyelik perspektifi de dikkate alınarak AB'deki uygulamaların bilinmesinin önem kazandığı görülmektedir. Nitekim, 5 Haziran 2004 tarih ve 25482 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun" ile bu Kanun çerçevesinde yürürlüğe konulmasına başlanan yönetmelikler, AB'nin gıda güvenliği ve denetimine ilişkin temel ilke ve esasları ile hukuki ve kurumsal yapılanmasını dikkate almaktadır. AB mali katkısıyla bu alanda gerçekleştirilmeye başlanan projeler de AB'deki gıda güvenliği yaklaşımının üstlenilmesi yönündeki iradeyi ortaya koymaktadır. Bu çalışmada öncelikle AB gıda güvenliği politikasının hukuki çerçevesi çizilmiş, hukuki düzenlemelerin öngördüğü kurumsal yapı irdelenmiş, bu yapıların üye devletlerdeki yansımaları incelenmiş ve AB gıda güvenliği politikasında öne çıkan bazı unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ikinci olarak Türkiye'deki mevcut hukuki ve kurumsal yapı ortaya konulmuş ve gerçekleştirilmekte olan reform çalışmaları gözden geçirilmiştir. Son bölümde ise gıda güvenliği alanında AB'ye üyelik kapsamında gerçekleştirilmekte olan çalışmalara yer verilerek önümüzdeki döneme ilişkin politika ve uygulama önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Avrupa Birliği, gıda güvenliği, gıda mevzuatı, gıda denetimi, risk analizi, erken uyarı sistemi, Türk Gıda Kodeksi, HACCP

ABSTRACT
Planning Expertise Thesis
THE EUROPEAN UNION FOOD SAFETY POLICY AND ITS IMPLICATIONS FOR TURKEY IN THE PROCESS OF MEMBERSHIP
Gökhan GÜDER
This study aims to determine the implications of the European Union's (EU) food safety policy for Turkey in the process of membership. The main desire for this research was to upgrade the knowledge on EU's food safety approach which would serve as a model in the current restructuring process of Turkey's food control policy. Indeed, The new Food Law No: 5179 and the secondary legislations prepared in accordance with it have significantly benefited from the implementations in the EU. The projects cofinanced by the EU show also the government's will toward the adoption of the EU perspectives in this particular field.
At the first part of this study, the legal and institutional frame of the EU food safety policy is examined. The main structure of food safety in the member states and the fundamental elements of the EU's approach in the field are also explored. Second part is devoted to the Turkey's perspective on food safety and control. The current legal and instritutional structure and efforts toward reforming it are scrutrinized in detail. At the last chapter of the study, the implications of the EU food safety policy for Turkey within in the frame of membership is studied. With this regard some policy and implementation proposals are provided.

Key Words
European Union, food safety, food legislation, food control, risk analysis, rapid alert system, Turkish Food Codex, HACCP