İLTER, Niyazi.  Türkiye’de 1980 sonrası para arzı ve enflasyon .
Ankara: DPT. KGM, Mart 1994.
81s.     graf. tab.     (DPT. 2343-KGM. 572)
Bibl.: s. 72-75
1. Para arzı – Türkiye     2. Enflasyon – Türkiye


Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 1980-89 döneminde M1 para arzı artışının tüketici fiyat indeksi
ve reel üretim üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Çalışmayı şekillendiren ve geçerliliği test edilen
hipotez: “Kamuoyu tarafından para arzından tahmin edilemiyen (beklenmeyen) artışlar fiyatlar genel seviyesine yansımaz ve reel üretimi arttırır. Buna karşılık, tahmin edilebilen (beklenen) para arzı
artışları ise fiyatlar genel seviyesini yükseltir ve reel üretimi etkilemez”dir. Çalışmada üçer aylık
veriler kullanılmıştır.

Beklenen para arzı, gecikmeli para arzı, gecikmeli Merkez Bankasının kamu kuruluşlarına açtığı
kredi ve 1980 sonrası genel ve büyük yerel seçimler için dummy olmak üzere üç değişkenle tahmin edilmeye çalışılmıştır. Beklenmeyen para arzı değişkeni ise tahminle elde edilen para arzı ve gerçek değerler arasındaki fark olarak kullanılmıştır.

Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, para arzından beklenmeyen değişmelerin fiyatlar genel
seviyesini etkilemediği ve reel üretimi yükselttiği; para arzında beklenen değişmelerin ise fiyatlar
genel seviyesini yükselttiği (dolayısıyla enflasyona sebep olduğu) ve reel üretimi azalttığı tesbit
edilmiştir. Diğer taraftan, fiyatlar genel seviyesindeki yükselmenin en önemli sebeplerinden biri
olarak kamuoyunun enflasyon beklentisi olduğu bulunmuştur. Ülkemizde enflasyon ortamının
uzun zamandır devam ettiği dikkate alınırsa bu sonuç oldukça normaldir.

Türkiye’de enflasyonun öncelikle kontrol edilmesi ve daha sonra dü?ürülebilmesi için
antienflasyonist para politikası yanında devletin gelirlerini arttırıcı, giderlerini azaltıcı ve para
politikalarıyla uyumlu bir maliye politikası üzerinde kararlılıkla durulmalıdır. Diğer taraftan,
kamuoyunun enflasyon beklentisini yok edebilmek için öz konusu para ve maliye politikalarının hedefleriyle gerçekleşmeleri arasındaki tutarlılığın sağlanması ve bütün kamuoyunun bilgisi
dahilinde uygulanması gereklidir.



 © DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/iltern.html"