İYİDİKER, Beşir. Kalkınma, işgücü ve nüfus hareketleri. Ankara:
DPT. KÖYB, Ekim 1983.
45y. tab.    Bibl. sonda.
1. İşgücü akıcılığı     2. Kırsal alanlardan kente göç
3. Kentler ve kasabalar – Gelişme


Ülkeler çeşitli kriterlere göre gelişmiş, az gelişmiş, orta derecede gelişmişler gibi gruplara
ayrılmaktadır. Bu tasnifler yapılırken umumiyetle fert başına milli gelir esas alınmaktadır.
Ülkeler sanayileşmiş, orta derecede sanayileşmiş, sanayileşmemiş ülkeler olarak da tasnif
edilmektedir. Bu iki tasnif karşılaştırıldığında, gelişmişlerle sanayileşmişler, az gelişmişlerle de sanayileşmemişler çakışmaktadır. İkinci tasnifte sanayiin milli hasıladaki payı esas alınmaktadır.
Bu mukayeseden sanayileşme ile fert başına milli gelir arasında yüksek bir ilişkinin varlığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki ilişkiye benzer bir ilişki gelir seviyesi ile şehirleşme arasında da görülmektedir. Ülkeler,
fert başına milli gelir ve şehirleşme nisbeti bakımından sıralandıklarında, sıralamadaki yerleri pek az değişmektedir. Gelir seviyesi arttıkça nüfusun daha büyük kısmı şehirlerde yaşamaktadır. Kırda tabii nüfus artış hızının şehirdekinden daha yüksek olması sebebiyle şehir nüfus nisbeti artmasa bile
kırdan şehire doğru bir nüfus hareketi olacaktır. Şehir nüfus nisbetinin artması, bu hareketin daha da hızlanmasına sebep olmaktadır. Kır’ın tarımsal iktisadi faaliyeti, şehrin de tarım dışı iktisadi faaliyeti temsil ettiği dikkate alınırsa, şehir nüfus nisbetinin artması, tarımdışı işgücü payının artması anlamına gelir.

Değişik tarihlerde aynı fert başına milli gelir seviyesine ulaşmış ülkelerde emeğin sektörel bünyesi
mühim farklılıklar gösterdiği halde, belirli bir zaman kesitinde aynı fert başına milli gelir seviyesine ulaşmış ülkelerde işgücünün sektörel bünyesi birbirine benzemektedir. Az gelişmiş ülkelerde fert
başına milli gelir bugünün gelişmiş ülkelerindeki seviyeye ulaştığında işgücünün sektörel bünyesinin
farklı olacağı tahmin edilmektedir. Bu çalışmada bu farklılığın sebebi üzerinde durulduktan sonra, kalkınma açısından Türkiye’de işgücünün sektörel bünyesindeki değişme ve kırdan kente doğru
yönelen nüfus hareketleri üzerindeki tesiri tetkik edilmektedir.



 © DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/iyidikeb.html"