ÖZET
Planlama Uzmanlığı Tezi
DÜZENLEYİCİ ETKİ ANALİZİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI
Halime Sebahat KARAOSMANOĞLU
Düzenlemeler ekonomide etkinliğin sağlanması amacıyla kullanılan önemli kamusal araçlardır, ancak kötü tasarlanmış düzenlemeler ekonomik etkinliğin ve toplumsal refahın azalmasına yol açabilmektedir. Bu nedenle düzenlemelerin etkililiğinin artırılması ihtiyacı önem kazanmıştır. Öte yandan, devletin düzenleyici ve denetleyici rolü artmaktadır. Bu çerçevede, düzenlemelerin rasyonel temelinin güçlendirilmesi amacıyla kullanılan bir reform stratejisi olarak Düzenleyici Etki Analizi birçok ülke tarafından kabul edilmiştir.
Düzenleyici Etki Analizi, kamusal eylemlerin seçili alanlardaki muhtemel olumlu ve olumsuz etkilerinin ve bu etkilerin toplumun çeşitli kesimleri arasındaki dağılımının sistematik ve tutarlı olarak incelenmesi ve sonuçların karar alıcılara iletilmesine ilişkin bir karar alma aracıdır. Analizin amaçları, kapsamı, tasarlanması ve yönetsel süreçteki rolü ülkeden ülkeye hatta düzenleme alanları arasında farklılık göstermektedir.
Düzenleyici Etki Analizinin, uygulandığı birçok ülkenin düzenleme sürecine önemli katkılar sağladığı görülmekle birlikte, analizin kendisi de zaman alıcı ve maliyetli olabilmektedir. Bu nedenle, Düzenleyici Etki Analizinin kapsamının doğru olarak belirlenmesi önem taşımaktadır. Düzenleyici Etki Analizi yapılırken paydaşlara danışılması da düzenleme sürecinin temelini güçlendiren ve karar alıcıların düzenleme taslağına ilişkin doğru bilgiler edinmesini sağlayan çok önemli bir bileşendir.
Türkiye'de düzenlemelerin etkilerinin değerlendirilmesine yönelik kapsayıcı ve sistematik bir yöntem bulunmamaktadır. Bu eksiklik düzenlemelerin kalitesini azaltmakta ve düzenlemelerden beklenen amaçların gerçekleşmesini olumsuz yönde etkilemekte, ayrıca çok sayıda, karmaşık ve çelişkili mevzuat düzenlemelerine yol açmaktadır. Dolayısıyla, Düzenleyici Etki Analizi benzeri bir aracın Türkiye'de uygulanması önemli faydalar sağlayabilecektir. Çalışmada, Düzenleyici Etki Analizi kavramı bütün boyutlarıyla irdelenmekte ve ülke örneklerinden yola çıkılarak Türkiye için bir model kurulmaya çalışılmaktadır.
Anahtar Kavramlar: Düzenleme, düzenleyici alternatifler, Düzenleyici Etki Analizi, danışma, mevzuat hazırlama

ABSTRACT
REGULATORY IMPACT ANALYSIS AND ITS IMPLEMENTATION IN TURKEY
Halime Sebahat KARAOSMANOĞLU
Regulations are important tools of increasing the efficiency of economy but poorly designed regulations may result in reduces in the efficiency of economy and social welfare. Regulatory Impact Analysis is a reform strategy which is generally used for improving the rational basis for regulatory decisions.
Regulatory Impact Analysis is a decision tool, a method of systematically and consistently examining selected potential impacts arising from government action, distribution of these impacts across the society and of communicating the information to decision-makers. Its objectives, scope, design, and role in administrative processes differ among countries and even among regulatory policy areas.
Despite the fact that the importance of Regulatory Impact Analysis in public decision-making is clear, there are some problems that reduces the success of Regulatory Impact Analysis process. Regulatory Impact Analysis itself can be costly and time consuming, therefore only measures that have significant impacts on the economy, the environment and the society should be subject to Regulatory Impact Analysis. Consultation is a very important component of Regulatory Impact Analysis to support the emprical base of the regulatory process and to provide decision-makers with appropriate information and inputs about the proposed regulation.
There is no comprehensive and systematic method to assess the impacts of regulations in Turkey. The absence of Regulatory Impact Analysis is a major weakness. This issue weakens the quality of regulations, causes negative impacts on achieving the objectives of the regulations and results in excessive, complicated and inconsistent regulations. Thus, integrating Regulatory Impact Analysis into development, review and reform of regulations would be beneficial in Turkey. In this study Regulatory Impact Analysis is analyzed in all dimensions and suggested a model for Turkey taking into consideration other countries' experiences.
Key Words: Regulation, regulatory alternatives, Regulatory Impact Analysis, consultation,legislation