dpt - uzmanlık tezi - Mutlu, Ercan

MUTLU, Ercan. Fiyat değişmelerinin ekonomik değerlere yansıtılmasında
endeksleme yöntemi ve etkileri (Türkiye için bir deneme). Ankara: DPT. İPD, Ekim 1975.
101 y. Bibl.: y. 97-101.
1.Fiyat endeksleri

Endeksleme, enflasyonun yarattığı ekonomik ve sosyal sakıncaları önlemek için teklif edilmekte ve uygulamaya konulmaktadır. Fiyatlar genel seviyesindeki değişmelerin ekonomi üzerinde olumsuz
etkiler yarattığı ve bu etkilerin yaygın endeksleme ile önlenebileceği 19. yüzyılda Alfred Marshall tarafından ileri sürülmüştür. Özellikle II. Dünya Savaşından sonra enflasyon sorununun ortaya çıkması
ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ekonomik ve sosyal amaçlı endeksleme uygulamaları görülmüştür. Endeksleme, yatırımlara yönelik mali tasarrufları artırması, etkili kaynak ve gelir bölüşümünü sağlaması, para ve sermaye piyasalarını geliştirmesi ve döviz rezervelerini arttırması ile ekonomik ve sosyal kalkınmada önemli rol oynamaktadır.

Türkiye’de enflasyonun neden olduğu bozucu etkilerin giderilme ve fiyat artışlarının durdurulma yolu,
para politikası araçları olarak benimsenmektedir. Problemin önemle ele alınarak, büyüme hedeflerinin fedakarlık etmeksizin değişen şartlara göre beş yıllık yeni bir istikrar programı hazırlamak ve endekslemeyi bu programın bir dilimi olarak uygulamaya koymak zorunlu olacaktır. Ekonomide endekslenecek sektörlerin seçimi ve endeksleme sisteminin plan hedeflerini gerçekleştirecek
yönde uygulanması, endeksleme uygulamasının ön şartıdır.

Çalışmanın amacı, Türkiye’de ekonomik büyüme hedeflerinden fedakarlık etmeksizin enflasyon
oranını düşürmektir. Amacın gerçekleştirilebilmesi için, özellikle endekslemeyi ihtiva eden uzun
dönemli bir istikrar programı yapılması zorunludur.