NEBİOĞLU, Hüsamettin. Dış ticaretimizde fiyat gelişmeleri ve dış ticaret hadlerimiz.
Ankara: DPT. İPB. Ekim 1983.
136y.     tab.    Bibl. sonda.
1. Ticaret – Fiyatlar     2. Ticaret – İstatistikler


Milli gelir hesaplarında, en önemli kalemlerden birisi, hiç kuşkusuz dış ticaret açığının doğru
olarak hesabıdır. Belli bir baz yılı fiyatı ile bu hesaplamalar yapılırken, dış ticaret kıymetlerinin
de aynı baz yılı fiyatlarıyla hesaplanması gereği açıktır. Bu nedenledir ki, dış ticaret endeksleri
kavramı gündeme gelmektedir. Diğer taraftan dış ticaret hadlerinin kötüye veya iyiye gitmesi
halinde dış ticaretten ülkenin ne ölçüde zararlı veya karlı çıktığı da ancak dış ticaret
endekslerinin hesabıyla mümkündür.

1986 yılından günümüze kadar olan zaman süresini ihtiva eden, DİE’nin yapmış bulunduğu
endeksten başka bir endeks çalışması yoktur. İktisadi araştırmalar için kaynak kıtlığının
yarattığı sıkıntılar herkesçe bilinmektedir. İşte bu nedenledir ki, yeni bir endeks çalışması
yapmanın büyük fayda yaratacağı anlaşılmıştır. Dış ticaret endeks çalışmaları için oldukça
uzun sayılabilecek bu sürenin yaratacağı metodolojik mahzurları ortadan belli ölçüler içinde
kaldırmak için bu çalışmada, yeni bir anlayışla meselelere yaklaşılmıştır. Tek bir yılın fiyatları ile yapılacak çalışmanın yeterli olmayacağı düşünülerek, üç ayrı yılın fiyatlarıyla ayrı ayrı endeks hesaplanmıştır.

Bu çalışmada endeks rakamlarının mümkün olduğunca doğru hesaplanmasına çalışılmış,
klasik endeks hesaplama yöntemleriyle yetinilmeyip, aynı zamanda endeks kapsamına alınan
mallara ait bilgilerin doğruluklarının üzerinde de hassasiyetle durulmuştur. Bir endeksin
kullanılabilirliği, ancak kapsamına giren mallara ait bilgilerin doğruluğu ile mümkündür.

Bu çalışma ile birlikte, DİE tarafından yapılan ve halen sürdürülen iki ayrı dış ticaret endeksi ile karşılaştırılabilecek yeni iki endeks çalışması yapıldığı gibi, bu endekslerin bazı yıllarının
eksikliği nedeniyle üçüncü bir endeks, önümüzdeki yıllarda kullanıcılara oldukça faydalı
olacağı düşüncesiyle hizmete sunulmuş durumdadır.



© DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/nebioglh.html"