ÖNOL, Gürcan. Türk özel tüketim vergisi sisteminin Avrupa Topluluğu özel
Tüketim vergisi sistemine uyumu sorunu. Ankara: DPT. ABİGM, Ekim 1997.
146s.     tab.     (DPT-2482)    Bibl.: s. 102-105.
1. Tüketim-Vergilendirme-Türkiye     2. Tüketim-Vergilendirme Avrupa Birliği
3. Tüketim Maddelerinin Vergilendirilmesi


Özel tüketim vergisi niteliğindeki vergiler çok eski zamanlardan beri uygulanmaktadır. Ancak
uluslararası alanda ilk kez 1970’li yıllarla birlikte Avrupa Topluluğuna üye olan ülkelerde bu vergi
türü belirli kurallara bağlanmış ve malların serbest dolaşımına olumsuz yönden etki ettiği
gerekçesiyle uyumlaştırma kapsamına alınmıştır.

Avrupa Topluluğunda yaşanan bu gelişmeler ülkemizi de yakından ilgilendirmektedir, çünkü Türkiye
ve Avrupa Topluluğu arasında 1.1.1996 tarihinden itibaren gümrük birliği başlamıştır. Gümrük birliği
bir ekonomik bütünleşme aşamasıdır. Bu aşamada devletler ekonomik ve mali hayatta bazı
kısıtlamalara tabi olurlar. Türkiye’ye getirilen bu kısıtlamaların başında vergilendirmeye ilişkin
olanlar bulunmaktadır. Örneğin, gümrük vergilerinin kaldırılması, gümrük birliğine dahil ülkeler
arasında ortak bir gümrük tarifesinin uygulanması yada kaldırılan gümrük vergilerinin yerine ulusal düzenlemelerle eş etkili vergiler getirilememesi vergilendirmeye ilşikin getirilen kısıtlamalardandır.
Bu nedenle yeni bir özel tüketim vergisi kanunu ihdas etmek isteyen Türkiye açısından konu çok
önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Avrupa Topluluğunda uygulanan özel tüketim vergisi
sistemi ve Türkiye’nin imzalamış olduğu hukuki metinler çerçevesinde yeni oluşturulmaya çalışılan
Türk Özel Tüketim Vergisi sistemini ele almak ve mükün oluğunca bu konudaki eksiklikleri
gidermektir.

Çalışmanın birinci bölümünde özel tüketim vergisi, vergilendirme ile ilgili çeşitli temel kavramlar
açısından değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, özel tüketim vergisi alanında uyumlaştırma yoluna
gitmiş olan ve bu vergi türüne ortak bazı kurallar getiren Avrupa Topluluğundaki uygulama
incelenmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye’de mevcut olan özel Tüketim Vergileri ve yürürlüğe
konulması düşünülen Özel Tüketim Vergisi Kanunu Tasarısı üzerinde durulmuş, Özel Tüketim
Vergisi Kanun Tasarısının hukuki çerçevesi ele alınmıştır. Son bölümde ise, önceki bölümlerde
yer alan konuların genel değerlendirmesi yapılarak, Türk Özel Tüketim Vergisi sistemi ile Avrupa Topluluğu Özel Tüketim Vergisi sistemi arasındaki farklılıklar tesbit edilmiştir. Bu bölümün
devamında, Avrupa Topluluğu ile ortaklık ilişkisi içinde bulunan Türkiye’nin özel tüketim vergisi
alanında hem kısa hemde uzun dönemde neler yapması gerektiği tartışılmış ve her iki sistemin
öneriler getirilmek suretiyle birbiriyle nasıl uyumlaştırılabileceği sorunu üzerinde durulmuştur.



 © DPT.YBM, 1998
"http://www.dpt.gov.tr/dptweb/ekutup98/uztez/onolg.html"